مبانِی اخلاق در آِیات و رواِیات - حسینی طهرانی، سید محمد حسین - الصفحة ١٠٦ - معنا و مراد از مراعات أضعفالمأمومین در نماز جماعت
دربارۀ این آیات قدری صحبت شد.[١]
سورۀ إسراء از آن سورههای جانانۀ قرآن است! همۀ سورههای قرآن جانانه است، امّا بعضی از سورهها است که آدم همیشه واقعاً دلش میخواهد که آن سورهها را بخواند!
استحباب قرائت سُور طوال در نماز
ما بعضی اوقات که کمی سورههای بلند در نماز میخوانیم مورد اعتراض واقع میشویم که آقا پایمان درد میکند، آقا عجله داریم! آقاجان، اگر ضرورت دارد و عجله داری یا پایت درد میکند، نمازت را فُرادیٰ کن و برو! و یا اگر پایت درد میکند بنشین! امام جماعت قرائتش را میخواند و هرجا پایتان درد گرفت و خسته شد، بنشینید و گوش کنید و وقتی پایتان خوب شد، دو مرتبه بلند شوید![٢]
معنا و مراد از مراعات أضعفالمأمومین در نماز جماعت
[١]. متأسّفانه این جلسه یافت نشد. (محقّق)
[٢]. الکافی، ج ٣، ص ٤١٠: «عن جمیل بن درّاج، أنّه سأل أباعبدالله علیه السّلام: ما حَدُّ المریض الّذی یُصلّی قاعدًا؟ فقال: ”إنّ الرّجل لَیوعَکُ و یَحرَجُ، ولکنّه هو أعلم بنفسه؛ ولٰکن إذا قَویَ فلیَقُم.“»
ترجمه: «جمیل بن درّاج از امام صادق علیه السّلام پرسید: حدّ مریضی که نمازش را نشسته میخواند چیست؟ حضرت فرمودند: ”همانا شخص به رنج و حرج میافتد [اگر ایستاده بخواند]، و همانا خودش به خودش آگاهتر است؛ امّا هرگاه که قوّت و توانایی یافت بایستد.“» (محقّق)
الکافی، ج ٣، ص ٤١١: «عن زُرارة عن أبیجعفر علیه السّلام، قال: قلت: الرّجل یُصلّی و هو قاعد فیقرَأ السّورةَ، فإذا أراد أن یختمَها قام فرکَع بآخرها. قال: صلاتُهُ صلاة ُالقائم.“»
ترجمه: «زراره گوید: به امام باقر علیه السّلام عرض کردم: شخصی نشسته نماز میخواند، سوره را که میخواند، قبل از اینکه آن را به پایان برساند، میایستد و در انتهای قرائتش رکوع را بجای میآورد؛ [نمازش چگونه است]؟ حضرت فرمودند: ”نماز او نماز شخص ایستاده است.“» (محقّق)
من لا یحضره الفقیه، ج ١، ص ٣٦٤: «و قال حمّاد بن عثمان: قلت لأبیعبدالله علیه السّلام: قد اشتدَّ علَیَّ القیامُ فی الصّلاة. فقال: إذا أردتَ أن تُدرکَ صلاةَ القائم فَاقرَأ و أنت جالس، فإذا بقیَ من السّورة آیتان فقُم و أتمَّ ما بَقی، و ارکَع و اسجُد؛ فذاک صلاةُ القائم.“»
ترجمه: «حمّاد بن عثمان گوید: به امام صادق علیه السّلام عرض کردم: همانا برای من قیام در نماز سخت شده است. حضرت فرمودند: ”اگر میخواهی ثواب نماز ایستاده را دریابی، پس قرائت را نشسته انجام بده و چون از سوره دو آیه باقی ماند، بایست و قرائت را تمام کن و سپس رکوع و سجود را انجام بده؛ و آن نمازت نماز شخص ایستاده خواهد بود.“» (محقّق)