مبانِی اخلاق در آِیات و رواِیات - حسینی طهرانی، سید محمد حسین - الصفحة ٥١ - نهی قرآن کریم از مسخرهکردن دیگران
أعوذ بالله من الشَّیطان الرَّجیم
بسم الله الرّحمٰن الرّحیم
و صلّی الله علیٰ محمّدٍ و آله الطّاهرین
و لعنة اللَه علیٰ أعدائهم أجمعین
خدا در آیۀ ١١ و ١٢ از سورۀ حجرات که چهل و نهمین سوره از سورههای قرآن است، شش امر حرام را خطاب به مؤمنین بیان میکند. در آیۀ ١١ میفرماید:
(يٰٓأَيُّهَا ٱلَّذينَ ءَامَنُواْ لَا يَسخَر قَومٞ مّن قَومٍ عَسَىٰٓ أَن يَكُونُواْ خَيرٗا مّنهُم وَ لَا نسَآءٞ مّن نّسَآءٍ عَسَىٰٓ أَن يَكُنَّ خَيرٗا مّنهُنَّ وَ لَا تَلمزُوٓاْ أَنفُسَكُم وَ لَا تَنَابَزُواْ بٱلأَلقَٰب بئسَ ٱلٱسمُ ٱلفُسُوقُ بَعدَ ٱلإيمَٰن وَ مَن لَّم يَتُب فَأُوْلَـٰٓئكَ هُمُ ٱلظَّـٰلمُونَ).
نهی قرآن کریم از مسخرهکردن دیگران
یکی از آن شش امر، مسخره کردن است:
«ای مؤمنین، هیچ قوم و دسته و گروهی از مردان شما افراد دیگر را مسخره نکنند؛ زیرا ممکن است آن افرادی که مورد تمسخر قرار گرفتهاند، از آن مسخرهکنندگان بهتر باشند! و هیچیک از زنان نباید زنان دیگر را مسخره کنند؛ زیرا که شاید آن زنان مسخرهشده از زنان مسخرهکننده بهتر باشند!»
نهی، دلالت بر حرمت میکند. اصولیّون بحثی دارند بر اینکه نهی، دلالت بر حرمت میکند. هرجا نهیای از طرف مولا یا شارع تعلّق گرفت و قرینهای بر کراهت نبود، ظاهر امر این است که نهی دلالت بر حرمت میکند. نباید مسخره کنید، یعنی مسخره کردن حرام است، و اگر کسی مسخره کند، مخالفت امر مولوی