مبانِی اخلاق در آِیات و رواِیات - حسینی طهرانی‌، سید محمد حسین - الصفحة ٢٨٦

تا اینجا دوتا (يٰٓأَيُّهَا ٱلَّذينَ ءَامَنُواْ) بود و یک (يٰٓأَيُّهَا ٱلَّذينَ كَفَرُواْ)؛ بعد می‌فرماید:

(يٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبيُّ جَٰهد ٱلكُفَّارَ وَ ٱلمُنَٰفقينَ وَ ٱغلُظ عَلَيهم وَ مَأوَىٰهُم جَهَنَّمُ وَ بئسَ ٱلمَصيرُ)؛[١] «ای پیغمبر با کفّار و منافقین جهاد کن، بر آنها تنگ بگیر، سخت بگیر، غلظت به خرج بده، مأوای آنها جهنّم است و بد راهی است!»

این آیه خطاب به پیغمبر است. در اینجا چه می‌خواهد بگوید؟ آیا می‌خواهد بگوید: (جَٰهد ٱلكُفَّارَ)؛ الآن لشگر بکش و برو با بنی‌قریظه یا با یهود یا با مشرکان مکّه جنگ کن؟! (وَ ٱغلُظ عَلَيهم)؛ یعنی همین افراد، اینها جایشان در جهنّم است و بد جایگاهی است!

پس آن دو آیۀ (يٰٓأَيُّهَا ٱلَّذينَ ءَامَنُواْ)خطاب به همین‌ها است، چون ظاهراً صورت ایمان دارند، با اینکه آیه به کلّیّتش محفوظ است؛ و این آیه هم که می‌گوید: (يٰٓأَيُّهَا ٱلَّذينَ كَفَرُواْ) خطاب به اینها است: ایمان ظاهری شما به درد نمی‌خورد؛ شما کفر واقعی دارید![٢] (لَا تَعتَذرُواْ ٱليَومَ) و عذر هم نخواهید! (إنَّمَا تُجزَونَ مَا كُنتُم تَعمَلُونَ)

و این جمله هم که می‌فرماید: «ای پیغمبر بر کفّار و منافقین سخت بگیر و غلظت به خرج بده؛ جای آنها آتش است»، (وَ بئسَ ٱلمَصيرُ) خطاب به اینها است.

اللَهمّ صلّ علیٰ محمّدٍ و آل محمّد

[١]. سوره تحریم (٦٦) آیه ٩.

[٢]. تقریب المعارف، ص ٢٤٤؛ بصائر الدّرجات، ج ١، ص ٢٦٩.