مبانِی اخلاق در آِیات و رواِیات - حسینی طهرانی‌، سید محمد حسین - الصفحة ١٨١ - شرایط استجابت دعا

شروع به دعا می‌کند.

یا در دعای صباح داریم:

اللَهمّ یا مَن دَلَعَ لسانَ الصَّباح بنُطق تَبَلُّجه، و سَرَّحَ قطَعَ اللَیل المُظلم بغَیاهب تَلَجلُجه...

و بعد شروع به دعا می‌کند:

و افتَح اللَهمّ لَنا مَصاریعَ الصَّباح بمَفاتیح الرَّحمَة و الفَلاح... .[١]

و حقّاً هم همین‌طور است؛ انسان وقتی چیزی از یک بزرگ تقاضا می‌کند، اوّل صفات و کرم او را بیان می‌کند و بعد از او تقاضا می‌کند.

یکی دیگر از شرایط دعا «یقین» است به اینکه مطمئن باشد که خدا می‌تواند حاجت انسان را بدهد، و دعا از روی شکّ و تردید و ریب نباشد. هر دعایی که از روی یقین باشد، به منصّۀ اجابت می‌رسد![٢]

یکی دیگر از شرایط دعا «إلحاح» است، یعنی اصرار کردن. انسان وقتی چیزی از شخصی می‌خواهد و می‌داند که این مشکل فقط به دست او حل می‌شود، جدّی می‌خواهد؛ امّا اگر شکّ داشته باشد که آن شخص می‌تواند این مشکل را حلّ کند یا نه، با خون‌سردی از او مطلبی را تقاضا می‌کند. از خدا باید جدّی خواست؛[٣] چون:

[١]. بحار الأنوار، ج ٨٤، ص ٣٣٩ ـ ٣٤١. ترجمه:

«بار پروردگارا، ای کسی که روشنایی صبح‌دم را با بیان تابناکش بیرون آورد، و قطعه‌های شب تاریک را با سیاهی تحیّرش پراکنده کرد...

خدايا، درهاى روز را با كليدهاى رحمت و رستگارى به روى ما بگشا!» (محقّق)

[٢]. الکافی، ج ٢، ص ٤٧٣.

[٣]. همان، ص ٤٧٤ و ٤٧٥ و ٤٩٠؛ عدّة الدّاعی، ص ١٥٤ و ١٥٥.