مبانِی اخلاق در آِیات و رواِیات - حسینی طهرانی، سید محمد حسین - الصفحة ٢٤٤ - حرمت شدید کمک و اعانۀ بر ظلم و ستم
حرام است؛ اگر کسی عروسک بفروشد ولو برای بچّه باشد، کار حرامی کرده است.[١] امّا اگر کسی عروسک نفروخت و در خانۀ خود نگاه نداشت، ولی عروسک ساخت، این چون مقدّمۀ استفادۀ حرام از آن میشود لذا ساختنش هم حرام است.
مثال نظیر اینها زیاد است؛ اینها کمک بر إثم و کمک برگناه است.
حرمت شدید کمک و اعانۀ بر ظلم و ستم
امّا کمک بر عدوان؛ عدوان به معنی ستم است. هر کسی که ستمی کند و انسان به او کمک کند، حکم همان ستمکار را دارد. مثلاً ظالمی میخواهد یک نفر را بکشد، به انسان میگوید: «آن شمشیر را به دست من بده!» و انسان شمشیر را به دست آن ظالم میدهد؛ او کار حرامی کرده و در خون آن شخص مظلوم شرکت کرده و مقداری از خون او که ریخته میشود، سهمیّۀ این انسان است!
و یا ظالمی میخواهد کسی را بزند، به انسان میگوید: «آن عصا یا شلاّق را به من بده، من او را میزنم نه اینکه خودت بزن!» اگر انسان کسی را بکشد یا کسی را بزند، مظلومی را بزند و بکشد، که خود انسان مباشرت کرده است؛ نه, بلکه وقتی انسانْ آلت قتل یا ضرب را به دست ظالم میدهد و ظالم چنین کاری میکند، چون انسان در این کار معاونت کرده، کار حرام کرده است.
در روایت است:
در روز قیامت، بعضی از افراد در صحرای محشر حاضر میشوند و خداوند علیّ أعلیٰ که آنها را در مقام عرض، حاضر میکند، ملائکه آنها را
[١]. الکافی، ج ٣، ص ٣٩٣:
عن محَمّد بن مَروانَ، عن أبیعَبدالله علیه السّلام قالَ:
قالَ رَسولُالله صلّی الله علیه و آله و سلّم: ”إنّ جَبرَئیلَ علیه السّلام أتانی فَقالَ: إنّا مَعشَرَ المَلائکَة لا نَدخُلُ بَیتًا فیه کَلبٌ و لا تمثالُ جَسَدٍ و لا إناءٌ یُبالُ فیه.“»
ترجمه: «از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم روایت شده است که فرمود: ”جبرئیل به نزد من آمد و گفت: ما گروه ملائکه در خانهای که در آن سگی، یا مجسّمۀ بدنی، یا ظرفی که در آن بول شده است باشد، وارد نمیشویم.“» (محقّق)