معجزات انبیا در تفسیر المنار
(١)
پیشگفتار
٧ ص
(٢)
۱ - زندگی شیخ محمد عبده
١١ ص
(٣)
۲ - کتاب ها و رسالههای عبده
١٢ ص
(٤)
3- شرایط اجتماعی عبده
١٣ ص
(٥)
4- عبده و نوگرایی
١٥ ص
(٦)
5- استاد و شاگرد عبده
٢٢ ص
(٧)
اول) سید جمالالدین اسدآبادی
٢٣ ص
(٨)
دوم) محمد رشیدرضا
٢٤ ص
(٩)
6- آشنایی با تفسیر المنار
٢٤ ص
(١٠)
اول) ویژگیهای تفسیر المنار
٢٦ ص
(١١)
دوم) تفاوت روش عبده و رشید رضا در تفسیر
٢٩ ص
(١٢)
مقدمه
٣٥ ص
(١٣)
1- اعجاز در لغت و اصطلاح
٣٥ ص
(١٤)
2- تعریف معجزه از دیدگاه عبده
٤١ ص
(١٥)
3- امکان وقوع معجزه
٤٢ ص
(١٦)
4- معقول بودن معجزه
٤٣ ص
(١٧)
5- سبب وقوع معجزه
٤٩ ص
(١٨)
6- نوع دلالت معجزه
٥٢ ص
(١٩)
7- انواع خارق عادت
٥٥ ص
(٢٠)
الف- خارق عادت حقیقی
٥٦ ص
(٢١)
ب- خارق عادت غیرحقیقی
٥٦ ص
(٢٢)
اول) سحر
٥٧ ص
(٢٣)
دوم) کرامت
٥٨ ص
(٢٤)
8- اقسام معجزه
٦٠ ص
(٢٥)
الف- معجزات تکوینی
٦١ ص
(٢٦)
ب- معجزات روحانی
٦١ ص
(٢٧)
9- فاعل معجزه
٦٤ ص
(٢٨)
مقدمه
٧٣ ص
(٢٩)
1- وفاق دین و علم
٧٥ ص
(٣٠)
2- تقدم عقل بر نقل
٨١ ص
(٣١)
اول )عقل در لغت و اصطلاح
٨١ ص
(٣٢)
دوم) جایگاه عقل در اسلام
٨٢ ص
(٣٣)
سوم) جایگاه عقل نزد عبده
٨٥ ص
(٣٤)
چهارم) دیدگاه عبده در باره کارکرد عقل در تفسیر
٨٩ ص
(٣٥)
3- نگاه کارکردگرایانه به قصههای قرآن
٩٤ ص
(٣٦)
4- تقلیل شان و نقش روایات تفسیری
١٠١ ص
(٣٧)
اول) جايگاه روايات
١٠٢ ص
(٣٨)
دوم) عدم حجیت خبر واحد
١٠٥ ص
(٣٩)
5-گستردگی محدوده تاویل مجاز
١١١ ص
(٤٠)
6- رابطه معجزه و تغییر ناپذیری سنت های الهی
١١٥ ص
(٤١)
مقدمه
١٢٧ ص
(٤٢)
1- پذیرش معجزه با پایبندی به ظاهر آیات
١٢٨ ص
(٤٣)
الف- اذعان به معجزه در عذاب اقوام انبیا
١٢٩ ص
(٤٤)
اول) عذاب قوم نوح
١٣٠ ص
(٤٥)
دوم) عذاب قوم هود
١٣١ ص
(٤٦)
سوم) عذاب قوم لوط
١٣٣ ص
(٤٧)
چهارم) عذاب قوم ثمود
١٣٥ ص
(٤٨)
پنجم) عذاب قوم شعیب
١٣٧ ص
(٤٩)
ب-تمثل فرشتگان نزد حضرت ابراهیم(ع)
١٣٩ ص
(٥٠)
ج- تولد حضرت اسحاق
١٤١ ص
(٥١)
د-ناقه حضرت صالح
١٤٢ ص
(٥٢)
هـ - معجزات حضرت موسی (ع)
١٤٣ ص
(٥٣)
اول) عصای حضرت موسی (ع)
١٤٤ ص
(٥٤)
دوم) ید بیضای حضرت موسی
١٤٧ ص
(٥٥)
سوم) عذاب قوم فرعون
١٤٨ ص
(٥٦)
چهارم) شکافته شدن دریا و عبور بنی اسرائیل
١٤٩ ص
(٥٧)
پنجم) جوشیدن دوازده چشمه
١٥٣ ص
(٥٨)
ششم) ابرهای سایبان و نزول من و سلوی
١٥٤ ص
(٥٩)
هفتم) قرار گرفتن کوه بر بالای سر بنی اسرائیل
١٥٦ ص
(٦٠)
و-تولد حضرت یحیی (ع)
١٥٩ ص
(٦١)
ز- معجزات حضرت عیسی (ع)
١٦١ ص
(٦٢)
اول) تولد حضرت عیسی (ع)
١٦٢ ص
(٦٣)
دوم) تکلم حضرت عیسی (ع)
١٦٦ ص
(٦٤)
سوم) غذای آسمانی
١٦٧ ص
(٦٥)
ح- قرآن معجزه حضرت محمد
١٧٢ ص
(٦٦)
۲ - رد معجزات و تاویل آیات
١٨٠ ص
(٦٧)
الف- رد معجزات حضرت موسی(ع)
١٨٠ ص
(٦٨)
اول) زنده شدن مردگان در عذاب قوم حضرت موسی (ع)
١٨١ ص
(٦٩)
دوم) زنده شدن مقتول بنی اسرائیل
١٨٤ ص
(٧٠)
ب- زنده شدن پس از مرگی صد ساله
١٩٠ ص
(٧١)
ج- صحبت نکردن حضرت زکریا (ع)
١٩٧ ص
(٧٢)
د- رد معجزات حضرت عیسی(ع)
١٩٨ ص
(٧٣)
هـ- ترفیع حضرت عیسی (ع)
٢٠٦ ص
(٧٤)
و- رد معجزات حضرت محمد
٢١٢ ص
(٧٥)
۳ - رد معجزات و حمل آیات بر تمثیل
٢٢٤ ص
(٧٦)
الف- مسخ متخلفان بنی اسرائیل به میمون
٢٢٧ ص
(٧٧)
ب- زنده شدن پس از مرگ دسته جمعی
٢٣٣ ص
(٧٨)
ج- زنده شدن مجدد پرندگان
٢٤٢ ص
(٧٩)
فهرست منابع
٢٥٥ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص

معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ٩٩ - ٣- نگاه کارکردگرایانه به قصههای قرآن

به‌صراحت به انکار واقع‌نمایی تعدادی از قصص قرآن می‌پردازد[١] و معتقد است بیان هنری، هر چه از واقعیت تاریخی دور باشد، صداقت قرآن را خدشه‌دار نمی‌کند. [٢]

ز) خلف الله شاگرد امین خولی در مقام دفاع از قرآن كريم در مقابل شبهات برخي مستشرقان و مبلغان مسيحی، مبني بر غیرواقعی ‌بودن برخي داستان‌هاي قرآن، بر اهداف هدايتي و تربيتي قصه‌ها مانند عبرت‌آموزی متمرکز میشود.[٣]وی فایده عدم التزام به صحت تاریخی قصص قرآن را در رهایی از بند اسرائیلیات، توجه به مقاصد قرآن، رفع اشکال تکرار‌ متفاوت قصص قرآن و به شمار آوردن آن‌ها در متشابهات و ملتزم نبودن به پذیرش دیدگاهی خاص از میان اخبار تاریخی واردشده درباره قصص قرآن میداند.[٤]


[١] - حسن زرنوشه فراهانی، جریان شناسی اندیشه‌های تفسیری نومعتزله؛ مطالعه موردی مسئله تاویل، دانشگاه فردوسی مشهد، ۱۳۹۵، ص ۱۴۹.به نقل از محمد احمد خلف الله، الفن القصصی فی القرآن الکریم، مقدمه امین الخولی ص د .

[٢] - همان، ص ۱۴۹-۱۵۰ به نقل از ص ه.

[٣] - خلف الله معتقد است اغلب قصص قرآن از حیث شکل و ساختمان و عناصر، از ذهنیت و زندگی مردم عرب برگرفته شده و قرآن با اسلوبی هنری در آن تغییراتی داده است. ر.ک. احمد محمد خلف الله، الفن القصصی فی القرآن الکریم، شارح خلیل عبدالکریم، ۲ جلدی، لندن: سینا للنشر، ۱۹۹۹م ،ج ۱، ص ٢٥٧ـ٢٥٨. عبدالکریم محمود خطیب در کتاب «القصص‌القرآنی فی منطوقه و مفهومه» و محمدهادی معرفت در باب پنجم کتاب «شبهاتٌ و ردودٌ حولَ القرآن‌الکریم» عقیده خلف الله مبنی بر ناواقع‌گرایی قصص قرآن را نقد کرده اند.

[٤] - همان،ج ۱، ص ۷۴-۷۳. خلف الله توضیح می‌دهد بیان قصه‌های قرآن بیان فنی و هنری است. مباحث تاریخی در داستانهای قرآنی جز تصاویر ذهنی آن چه معاصران پیامبر (صلی الله علیه و آله) در مورد تاریخ میدانند چیز دیگری نیست و لازم نیست آن چه این افراد میدانند، حقیقت و و اقعیت باشد. همچنین قرآن مجبور نیست که این مسائل را تصحیح کند و یا آنها را به حقیقت و و اقعیت بازگرداند؛ زیرا قرآن کریم در بیان معجزه‌آسای خود آن چه را که عرب‌ها به آن معتقد بودند و مخاطبان آن را باور داشتند، ارائه می‌داد. قرآن کریم ما را ملزم نمی‌کند که به عقیده خاصی در مورد این موضوعات تاریخی اعتقاد داشته باشیم. شایسته است که زمینه برای جستجو و موشکافی باز شود و اشکالی ندارد که نتیجه تحقیق مغایر با این مسائل باشد. نتیجه هر چه باشد، با هدف قرآن مغایر نخواهد بود؛ زیرا خداوند نمی‌خواست به ما تاریخ بیاموزد و داستانهای قرآنی هدفی جز تشویق، درس گرفتن و مواردی از این دست نداشته است. همان، ج ۱، ص۲۷۵-۲۷۶.