معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ٣٩ - ١- اعجاز در لغت و اصطلاح
عالمان صاحب دل، بیدرنگ دعوت حق را مىپذيرند و تنها كسانى كه حق را مانع مطامع خود مىبينند، با انبيا همراه نشده و احياناً در مقابل آنها ايستادهاند.[١]
اگر كسى دارا بودن مقامی را از سوی خدا ادعا نمايد و عملى را بهعنوان گواه بر صدق گفتار خود انجام دهد كه از حدود قوانين طبيعى بيرون بوده و ديگران از آوردن مانند آن ناتوان باشند، کار او معجزه است. اما اگر او مقامى را ادعا كند كه در پيشگاه عقل، ممتنع شمرده شود و يا دليل نقلى قطعى كه از پيامبر و امام به ما رسيده باشد، آن را تكذيب نمايد، در اين صورت «معجزه» گفته نمیشود.
یکی از عناصر اساسي تشخيص نبوّت «تحدّي» همراه معجزه است. تحدّي به معنای برابري و معارضه كردن در كاري، پيش خواندن خصم و ناتواني او و چيرگي بر او است.[٢] پيامبر دو مسؤوليت دارد: دعوت به محتواي نبوّت و ادّعاي رسالت و اثبات آن همراه معجزهاي مقرون به تحدّي و در اين صورت است كه ملازمه بين ادعاي رسالت و دعوت به محتواي نبوّت و جود دارد.[٣]
عجز با مشتقات آن ٢٦ بار در قرآن به معنای لغوی آن يعنى ناتوان ساختن و عاجز بـودن بهکاررفته است. قرآن از لفظ معجزه به معنای اصطلاحی آن استفاده نکرده و بهجای آن از
[١] - علی غضنفری، جزوه درسی اعجاز قرآن، سایت http: //www. qazanfari. Net
[٢] - عبدالله جوادی آملی، وحی و نبوت درقرآن، ص ۲۹۹.
[٣] - همان، ص ۳۹-۳۸. ر.ک.همو، همتايي قرآن و اهل بيت :، ص ٩٨.