معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ٤٤ - ٤- معقول بودن معجزه

کائنات است و بر او محال نیست که پدیده خاصی را به‌طور خارق‌العاده و به هر صورتی که بخواهد، حادث کند. ایمان ما به معجزات باعقلانی و فطری بودن دین اسلام منافاتی ندارد. [١]

در هر امتی افرادی برای حفظ و تأیید دین و جود داشته‌اند؛ اما ایشان در اظهارات خود به‌ندرت به شواهد عقلانی متمایل می‌شدند و بنای عقایدشان بر آنچه در طبیعت و جود داشت، می‌بود. بنابراین، بسیاری از مسائل در علوم کلامی، تأویل، تفسیر و یا سرگرم سازی مردم باکارهای شگفت‌آور (معجزه) بود. اسلام نشانه نبوت پیامبر خاتم ٦ را (تنها) در نزول کتابی قرارداد که در اوج بلاغت و حاوی برهان در رد عقاید مخالفین بود. قرآن عقل را مخاطب قرارداد و اندیشه را برانگیخت و نظام هستی و آنچه در آن است را با اتقان بر خردمندان عرضه کرد. همچنین قرآن به عقل اصالت داد و تأکید کرد که اعتقاد به قضایای دینی مثل علم به و جود خدا و قدرت او بر ارسال رسولان فقط از طریق عقل ممکن است.[٢]

عبده وقوع معجزات را ازلحاظ عقلی جایز دانسته؛ اما آن را مختص به انبیا (ع) سابق می‌داند که خداوند با توجه به استعداد امت‌ها، معجزاتی را در جهت ساکت کردن اقوامی که توهم بر آن‌ها غلبه کرده و عقلشان به نور علم روشن نشده، به دست رسولانش آورده است[٣]. در عصر پیامبر خاتم ٦ زمان معجزه پایان پذیرفته و انسان با دین اسلام در سن رشد قرارگرفته است؛ به‌طوری‌که امور خارق‌العاده موجب ترغیب افراد به ایمان نمی‌شود.‌[٤] شریعت و

[١] - ر. ک. محمد عبده، رسالة التوحید، ص۶۵

[٢] - همان، ص ۱۵

[٣] - محمد عبده، الاسلام و النصرانیه مع العلم و المدنیه، ص ۶۶

[٤] - محمد رشيدرضا، المنار، ج‌١، ص ۳۱۵ -۳۱۴