معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ٢٢٧ - الف- مسخ متخلفان بنی اسرائیل به میمون
به نظر عبده، سنت الهی در قرآن کریم بر آن است که امور روحانی در ساختار الفاظ زبان عربی بیان شود[١] و حوادث طبیعی برای بیان حقیقتهای متعالی بهعنوان تمثیل آورده شده است.[٢] عبده با استناد به آیاتِ تغییر نیافتن سنتهای الهی، وقوع حوادث برخلاف سنتهای رایج الهی را انکار کرده و تنها معجزاتی را میپذیرد که آیات غیرقابل تأویل، بر وقوع حادثه خارق عادت، باهدف تأیید نبوت انبیا (ع)، دلالت کند. عبده که هدف از قصه در قرآن را تنها موعظه و عبرت گیری و نه بیان تاریخ میداند، برخی آیات ناظر بر معجزه را بر تمثیل حمل کرده و وقوع حادثه خارق عادت در ورای آن را لازم نمیداند. در این قسمت از پژوهش تفسیر تمثیلی المنار ذیل آیات ناظر بر معجزه، بیان میگردد.
تفسیر تمثیلی المنار در معجزات انبیا (ع) عبارت است از:
الف- مسخ متخلفان بنیاسرائیل به میمون
قرآن در بیان یکی از عذابهای قوم حضرت موسی (ع) میفرماید: «فَقُلْنَا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ»[٣] المنار ماجرا را اینگونه شرح میدهد که خدا برای بنیاسرائیل کار کردن در شش روز هفته را مجاز اعلام کرد و آنها را از کار در روز شنبه بازداشت و بر آنها واجب کرد تا در آن روز به عبادت و فرایض دینی بپردازند تا معرفت دینی در قلبهایشان احیا گردد. گروهی از ایشان در روز شنبه از حدود خداوند تجاوز کرده و نافرمانی نمودند که مجازات شدند. ازاینرو، جزای ایشان، جزای کسی است که به آداب و تربیت دینی ناخشنود است. خروج از کمال انسانی
[١] - محمد رشید رضا، المنار، ج ۱، ص ۶۴.
[٢] - همان، ج ۳، ص ۲۷۴. ذیل آیه ۲۷ سوره آل عمران.
[٣] - بقره ۶۵. به آنان نهیب زدیم که به صورت بوزینگانی خوار و رانده شده درآیید.