آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٥ - اخبار باب
دراز است، زير سقف و سايه جا نكند، خيانت و زنا منش او است و دزدى و پليدى وصف او (٢: ١١٢).
و در طوطى گفته: سخن پذير است و پادشاهان و اكابر او را نگهدارند تا خبرگزار باشد و با پا خوراك بدهن نهد چنانچه آدمى بادست (١: ٨٠) دميرى گفته: فاخته با خ كسره دار و نقطه دار از طوقدارانست، در كفايه گفته: پنداشتند كه مارها از آوازش گريزند. كه خوشخوان و همدم آدمى است و در خانهها زندگى كند و عربش دروغگو خوانند چون هنوز خرما گل نكرده كه فرياد زند: اين اوان رطب است.
دميرى گفته: شقراق با ضم و يا كسر شين است و بسا شرقراق گويند، پرنده ايست خرد بنام اخيل و عرب بدان فال بد زند و آن سبز و با نمك است و باندازه كبوتر، سبزى سيرى دارد و پرهاى سياه ييلاق و قشلاق كند و خط سرخ و سبز و سياه دارد (٢: ٣٨) (و بفارسى آن را سبزه قبا گويند- از مترجم) دميرى در باره ورشان گفته: ساق حراست و قمرى نر است گفتند از فاخته و كبوتر برآيد، و فرزند دوست است تا جايى كه خود را بكشد اگر فرزند را در دست شكارچى بيند، عطاء گفته: ميگويد: بزائيد تا بميرد و بسازيد تا ويران گردد.
(٢: ٢٨٤) در شفتين گفته: از دو نوع مأكول پديد گردد و جاحظ آن را نوعى كبوتر دانسته و گفتند عامه آن را يمام گويند و آواز خوشى دارد كه اندوه بار است و چون درهم خوانند نيكو باشد و خويش اينست كه چون مادهاش نابود شد پيوسته آواره باشد تا بميرد و مادهاش هم چنين است (٢: ٣٦).
گفته: ثعلبى گويد: چون آدم از بهشت بدر شد از تنهائى شكوه كرد و خدا او را با پرستو همدم نمود و او را خانهنشين ساخت كه از آدميزاده جدا نشود براى همدمى با آنان، گفته: چهار آيه از قرآن با او است لَوْ أَنْزَلْنا هذَا الْقُرْآنَ عَلى جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ تا آخر سوره الحشر ٢٠- ٢٤» و آوازش را