آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٠ - اخبار باب

اخبار باب‌

١- در تفسير على بن ابراهيم (٤٥٩): بسندى از امام ششم ٧ كه هيچ پرنده در خشكى و دريا و هيچ جاندار وحشى شكار نشود جز براى اينكه از تسبيح خدا غافل شده، عياشى هم از اسحاق مانندش را آورده.

٢- در تفسير: (وَ اللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ) يعنى از آب منى (فَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى‌ بَطْنِهِ‌ تا آخر آيه) يعنى مردم بر دو پا و مارها بر شكم و بهائم بر چهار پا راه روند، امام ششم ٧ فرمود: برخى هم بر بيشتر از چهار پا راه روند.

بيان: دميرى (حياة الحيوان ٢٠٦- در واژه الحيوان) از قول جاحظ گفته جانور ٤ بخش است.

يكى راه ميرود، يكى ميپرد، ديگرى شنا ميكند و چهارمى در زمين ميخزد آن كه راه ميرود سه رسته دارد، آدمى بهائم، درنده‌ها، و پرنده همه سه‌اند، درنده و بهيمه و همج، و خشاش آنانند كه جرمى لطيف و تنى خرد دارند و چنگال و منقار ندارند، همج و پشه‌ها از پرنده‌ها نباشند ولى پرواز دارند و آنها در پرنده‌ها چون حشراتند در رده رونده‌ها، پرنده‌هاى درنده آنانند كه تنها گوشت خورند و بهيمه آنها كه تنها دانه خورند و دو رگه مانند گنجشك كه چنگال و منقار ندارند ولى دانه برچيند و هم مورچه شكار كند و در پروازش ملخ شكار كند و گوشت بخورد، و مانند كبوتر خوراك بدهان جوجه‌اش نريزد و طبع دوگانه دارد و مانند آن در دوگانه طبعى فراوانند.

و هر چه با دو بال پرد پرنده نيست چه بسا چسنه‌ها پرند و هم مگسها و زنبور و ملخ و مورچه و پشه و پروانه و موريانه و مگس عسل و آنها را پرنده نخوانند و هم فرشته‌ها كه بال دارند و پرواز كنند پرنده نباشند همچنان جعفر بن ابى طالب كه دو بال دارد و در بهشت با آنها پرواز كند پرنده نيست.