آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٥٣ - اخبار باب
سختى دارد كه مخش براى قولنج بسيار سود بخش است.
هر كه تيكهاى از شاخ آن را با خود دارد درندهها از او نفرت كنند و اگر شاخ يا پوست يا ناخنش را دود كنند در خانه مارها از آن كناره كنند و خاكستر شاخش بدندان كرم زده ريزند دردش آرام شود، مويش را در اطاق دود كنند موش و چسنه از آن كناره كنند، اگر شاخش را بسوزند و در خوراك دچار تب نوبه ريزند آن تب را ببرد، و اگر با هر نوشابه بنوشند باه را فزايد و پى را نيرو دهد، و نعوظ را فزايد و اگر در بينى خون دماغ بدمند خون قطع شود.
و چون دو شاخش را بسوزند تا خاكستر شوند و با سركه در آميزند و برابر خورشيد به پيسى بمالند نابود شود، و اگر مثقالى از آن را كف كند با هر كه ستيزد بر او پيروز شود.
دميرى گفته: وعل با واو فتحه دار و عين كسره دار بز كوهى است و در جاهاى سخت و هراسناك بطور دسته جمعى زندگى كنند، و هنگام زايش جدا شوند و چون شير در پستان ماده آنها فراهم شود آن را بمكد، و نرش چون از پريدن بر ماده درماند بلوط خورد تا شهوتش نيرو گيرد، و چون ماده نيابد منى خود را بمكد هنگام شهوت، و چون زخمى بدو رسد از سبزى كه بر سنگ است بمكد و به زخم خود نهد و به شود، و چون احساس شكارچى كند و در جاى بلندى باشد بپشت خوابد و خود را بفرود بدره غلطاند، و دو شاخ سرش تا دنبالهاش كشيدهاند و او را از سنگها نگهدارند و چون نرمند بزودى از سنگها درگذرانند.
و نر آن را گوزن خوانند در فارسى و دميرى گفته: در بيشتر احوال بگاو وحشى ماند، و چون از شكارچى بترسد خود را از سر كوه پرت كند و زيان نبيند شماره سالهاى عمرش همان شماره گرههاى شاخ او است و چون مارش گزد خرچنگ بخورد.
و ماهى را دوست دارد براى ديدنش بكناره دريا آيد، و ماهى هم نزديك خشكى آيد تا او را بيند، صيادان اين را دانند و پوست گوزن پوشند تا ماهى بدانها