آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٦٩ - دنبالهايست كه سود بزرگى دارد
از جوجهاش دور كند.
١٢- درخت سوراخ كن كمتر بزمين نشيند بلكه بر درخت نشيند و آنجا كه كرم دارد سوراخ كند.
١٣- غرنبق (بغين ضمه دار و نون با فتحه پرنده سفيد دراز گردن آبى يا نر پرنده آبى) چون دسته جمعى بهوا بالا روند و غبار يا مه و ابر آنها را گيرد و از هم نهان كند با پر آوازى برآرند كه بشنوند و گرد هم باشند و پراكنده نشوند. و چون بخوابند روى يك پا ايستند و سر زير بال نهند جز رهبر آنها كه سر باز باشد و چون كسى را يا آوازى را دريافت بنگ كند تا ديگران بيدار شوند و بگريزند ١٤- چون براى شتر مرغ ٢٠- ٣٠ تخم گرد آمد آنها را سه بخش كند يك بخش را زير خاك كند و يك بخش را در آفتاب نهد و روى يك بخش بخوابد، و چون جوجههايش درآمدند آنها كه در آفتاب آب شدند بشكند و خوراك آنها كند و چون نيرو گرفتند آنها را كه زير خاكند برآورد و پر از مورچه و مگس و كرم شدند و حشرات و آنان را خوراك جوجهها كند و چون بپايان رسند جوجهها بچريدن و خوراك جستن توانا شدند و ترديد ندارد كه اين خود چارهجوئى عجيبى است در پرورش فرزندان.
و بايد بهمين اندازه در اين باره بس كنيم زيرا همه آنها در كتاب الحيوان گرد آمدند، و از اينها برآيد كه اين جانوران كارها كنند كه بسيارى مردم هوشمند از آن در مانند، و اگر خردمند و با فهم نبودند، هيچ از اين كارها نتوانستند، اينست دليل عقل و اما از نقل در اثبات عقيده بآياتى تمسّك دارند:
١- قول خدا تعالى حكايت از سليمان ٧ «ايا مردم بما آموختند زبان پرندهها و دادند از هر چيز و راستى كه اين فضل روشنى است، ١٦- النمل»، ٢- قول خدا تعالى «تا چون بوادى مورچهها آمدند مورچهاى گفت اى مورچهها در لانههاى خود درآئيد، ١٨- النمل» ٣- «و جستجو كرد از پرندهها و گفت چرا هدهد را نبينم» و اين تهديد جز