آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٣١ - در اصناف گنجشك
روى درختى سوت ميزد و سرش را ميجنبانيد و دمش را ميچرخاند، بيارانش گفت:
ميدانيد چه ميگويد؟ گفتند: نه، فرمود: ميگويد: نيم خرما خوردم و خاك بر سر دنيا و نابود باد دنيا (حياة الحيوان ١: ١١٢) و گفته: صعوه گنجشك خرديست كه سرش سرخ است- حياة الحيوان ٢: ٤٣.
و گفته: حمّر بحاء ضمه دار و ميم تشديد دار و راء بىنقطه نوعى پرنده است چون گنجشك.
و از ابن مسعود روايت است كه نزد پيغمبر صلى اللَّه عليه و اله بوديم و مردى بآبگاهى رفت و تخم حمّره آورد و حمّره آمد و بالاى سر پيغمبر و اصحابش پر زد و باصحابش فرمود: كدام شما آن را داغدار كرديد آن مرد گفت: يا رسول اللَّه من تخم او را برداشتم، و در روايتى جوجه او را- فرمود: برگردان، برگردان، باو رحم كن.
و از ترمدى و ابن ماجه هم از عامر دارمى مانندش آمده (حياة الحيوان ١: ١٩١) و گفته: عندليب هزار دستان است (حياة الحيوان ٣: ١١٠) و گفته: مكّاء بمدّ و تشديد پرندهايست و جمعش مكاكى است و مكاء سوت است و آن پرنده بسيار سوت زند.
قزوينى گفته: از پرندههاى بيابانيست و آشيانه عجيبى سازد و ميانه او و مار دشمنى است زيرا مار تخم و جوجهاش را ميخورد، و هشام بن سالم باز گفته كه: مارى تخم مكّاء را خورد و او بر سرش چرخ ميزد و نزديكش شد تا چون دهن گشود خار چند پرى در آن انداخت و گلوى مار را گرفت تا مرد (حياة الحيوان ٢: ٢٣٦) و گفته: صافر كه آن را صفّار هم گويند پرنده معروفى است از انواع گنجشكها، و كارش اينست كه شب پاها بشاخه درختى بند كند و خود را بياويزد و پيوسته تا سپيده دم و روشن شدن هوا بنگ كند، قزوينى گفته: شيون كند از ترس اينكه آسمان بر او افتد و جز او گفته: صافر همان تنوّط است و اگر آشيانه كند آن را مانند خريطه سازد و اگر آشيانه نداشته باشد خود را چنانچه گفتيم بشاخهها آويزد (حياة الحيوان ٢: ٣٩).