يكى از شارحان گفته قصد او از ايمان اولا معناى لغوى آنست كه باور كردن است و خدا هم فرموده: تو بما باور نكنى گرچه راستگويان باشيم (١٧- يوسف) و ثانيا معناى شرعى آن كه تصديق و اقرار و عمل است يعنى هر كه باور دارد خداى يكتا و رسالت را آنها را دليل وجوب كارهاى خوب گيرد يا استحبابش و بكارهاى خوب ايمان او دانسته شود، و دورى لازم نيايد، و يكى از شارحان گفته كارهاى خوب اثر ايمان و ثمره آنند و دليل وجود ايمانند در دل بنده و با هم ملازمند و مى‌شود ايمان را دليل بر كارهاى خوب دانست و علت را دليل وجود معلول گرفت و مى‌شود كارهاى خوب را دليل وجود ايمان در دل بنده ساخت و از معلول پى بعلت برد، و بنا بر اين ايمان در هر دو جا بهمان معنى لغوى باشد. و در اين صورت مى‌شود مقصود اين باشد كه ايمان دليل بر كارهاى خوبست يا اينكه ايمان راهنماى خود مؤمن است و او را بكارهاى خوب ميكشاند و بكارهاى خوب او ديگرى ايمانش را ميداند و استدلال در دو جا يك معنا ندارد. و مى‌شود مقصود از دوم اين باشد كه مشاهده كارهاى خوب بيننده آنها را بايمان ميكشاند.

و محتمل است مقصود اين باشد كه ايمان راهنما است بكارهاى خوب و كارهاى خوب مايه كامل شدن ايمانند، يا اينكه ايمان انسان را بكارهاى خوب ميكشاند و كارهاى خوب كه از خوش نهاد باشند كافر را بايمان ميكشانند و رهنماى او ميشوند يا اينكه ايمان مرد كه دانسته باشد دليل خوش كردارى او است و اندازه كارهايش دليل اندازه ايمانش و كمال آن، يا هر كدام را دليل ديگرى گرفت، و اين نزديك بهمان معنى دوم است و غرض بيان هم آهنگى ايمان و كار خوب است.

بايمان دانش آباد مى‌شود: زيرا دانش بى‌ايمان چون ويرانه است و سودى ندارد و بقولى خوش كردارى خود جزء ايمانست و دانش بى‌ايمان چون ويرانه است‌