آميزش گفتار و كردار اينست كه چون مردم را بكار خوبى وادارد يا از بدى باز دارد خود هم آن را بكار بندد، يا بوعده وفاء كند، يا ايمان را با كردار نيك توام سازد يا اينكه گفتار خوب را با كردار خوب فراهم آرد.

كم خوردن براى اينكه پر خورى و پر خوابى مايه كسالت در عبادتند- تا گويد سخن در اينجا و در برخى از آنچه گذشت در شرح روايت كافى گذشته و بازگو نكنيم.

و گويم: در تحف العقول (ص ١٥٤- ١٥٨ چاپ اسلاميه) نيز مانندش آورده.

و باز هم گويم: چون پيشواى محققان ابن ميثم بحرانى در شرح اين حديث راه ديگرى رفته خواستم آن را بياورم تا خواننده در بيشتر آنچه در باره آن گفتند آگاه شود او (قده) گفته: آن حضرت يك توصيف كلى از پرهيزكاران نمود و فرمود: پرهيزكاران همان اهل فضائلند و هر فضيلت وابسته ببهسازى دو نيروى دانش و كردار را دارند و آنگه آن فضائل را شرح داده و مرتب كرده.

١- درستى گفتار كه عدالت زبانست، و خلاصه‌اش اينست كه از آنچه بايد گفت خاموش نماند تا تقصير كند، و آنچه بايد از اين خاموش بود نگويد تا زياده روى كند، و سخن را بجاى شايسته آن گويد، و آن خصوصى‌تر از صرف راستگوئى است زيرا بسا راستى كه نشايد گفت.

٢- جامه‌شان ميانه است: اين عدالت در پوشاك است، نه جامه خوشگذرانهاى خودنما، و نه جامه گدايان يهودى كه نه در خور زاهدانست.

٣- راه رفتن با تواضع كه دنبال ملكه عفت است، و ميانه بخوارى رفتن و سبكسرى و بزرگى فروختن و پر دماغى است، و بايد آرام و با وقار باشد.

٤- چشم‌پوشى از آنچه خدا حرام كرده كه بار آورد پارسائى است.

٥- تنها گوش دادن بدانش سودمند كه عدالت در نيروى شنوائى است، و