اخبار باب ١- معانى الاخبار: ٤٠٥ بسندش كه مردى بامام صادق ٧ گفت: هر كه عربى اصل يا مولا و وابسته صريح نباشد سفلى و زبونست، فرمود: وابسته صريح كدامست؟ و آن مرد گفت: آنكه پدر و مادرش مملوك بودند و او آزاد شده فرمود:

براى چه اين را گويند، گفت: براى اينكه رسول خدا ٦ فرموده: مولا و آزاد كرده مردمى از خود آنهايند، فرمود: سبحان اللَّه آيا نرسيده بتو كه رسول خدا ٦ فرمود: منم مولاى هر كه مولا ندارد و منم مولاى هر مسلمان از عرب و عجم، پس آنكه مولا و وابسته رسول خدا است آيا از خود رسول خدا ٦ نيست.

و آنگاه فرمود: كدام شريفترند؟ آنكه از خود رسول خدا است يا آنكه از خود يك عرب جلف شاشو بر پاشنه‌هاى خويش است، و آنگاه فرمود: آنكه از خواهش دل مسلمان شده بهتر است از آنكه از ترس مسلمان شده و منافقان از ترس مسلمان شدند و موالى از ميل خود.

بيان: صلب بمعنى سخت، و سفل فرودين و اينكه فرمود: مولاى هر قوم از خود آنها است براى تشويق آنها است باحترام آزادشده‌ها و رعايت آنان و پست نكردن مقامشان و سرزنش آنها بپستى نژادشان نه اينكه چون خود آنهايند در همه چيز چنانچه برخى عامه فهميدند.

در نهايه در شرح حديث زكات گفته: مولا و آزاد كرده مردمى از خود آنها است، ظاهر از مذهب كه مشهور است اينست كه آزاد كرده‌هاى بنى هاشم و مطلب رواست زكات بگيرند و بر آنها حرام نيست، چون پيوند نژادى كه سبب حرمت زكات به بنى هاشم و مطلب است در ميان نيست، و در مذهب شافعى از راهى حرام است بر موالى آنها گرفتن زكات براى اين حديث.

و وجه جمع ميان حديث و نفى حرمت اينست كه همانا اين را فرموده براى پاكى‌