اللباب (شرح فارسی بر خلاصه الحساب شيخ بهائى) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٠ - قاعده ضرب اعداد بين ده و بيست در اعداد بين بيست و صد

متن: مثالها:

ستّة عشر في خمسة:

فالجواب ثمانون او سبعة عشر في خمسين فالجواب ثمانمأة و خمسون.

ترجمه: مثال‌

اگر خواستيم عدد «١٦» را در عدد «٥» ضرب كنيم، طبق قاعده گفته شده جواب «٨٠» مى‌شود و اگر بخواهيم عدد «١٧» را در «٥٠» ضرب كنيم مطابق آنچه گفتيم جواب «٨٥٠» مى‌شود.

شرح: مثال «١»

اگر بخواهيم عدد «١٦» را در «٥» ضرب كنيم مى‌بايد

نصف آنرا كه عدد «٨» باشد اخذ كرده و آنرا در ١٠ ضرب مى‌كنيم نتيجه يعنى «٨٠» حاصل ضرب «١٦» در «٥» است.

مثال «٢»

و اگر عدد ١٧ را بخواهيم در «٥٠» ضرب كنيم نصف‌

صحيح آنرا كه «٨» باشد گرفته و در ١٠٠ ضرب مى‌كنيم حاصل ٨٠٠ مى‌شود آنگاه نصف ١٠٠ را بآن اضافه كرده حاصل يعنى عدد ٨٥٠ جواب است.

متن: قاعدة في ضرب ما بين العشرة و العشرين فيما بين العشرين و المأة من المركّبات تضرب آحاد اقلّهما في عدّة تكرار العشرة و تزيد الحاصل على اكثرهما و تبسط المجتمع عشرات و تزيد عليه مضروب الآحاد فى الآحاد.

ترجمه:

قاعده ضرب اعداد بين ده و بيست در اعداد بين بيست و صد

آحاد عدد كمتر را در عدد تكرار ده ضرب كرده و حاصلضرب را بر عدد بيشتر