اللباب (شرح فارسی بر خلاصه الحساب شيخ بهائى) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٤٠ - باب نهم در بيان قواعد شريفه و فوائد لطيفه مىباشد

ترجمه و شرح: قاعده هفتم‌

اگر بخواهيم خارج قسمت جذر عددى را بر جذر عدد ديگر بدست آوريم كافى است كه عدد بزرگ‌تر را بر عدد كوچك‌تر تقسيم نموده سپس جذر حاصل را بدست آوريم.

مثلا اگر بخواهيم خارج قسمت جذر «١٠٠» بر جذر «٢٥» را بدست آوريم ابتداء «١٠٠» را بر «٢٥» تقسيم نموده بعد جذر خارج قسمت را كه «٤» است بدست مى‌آوريم.

و نيز مى‌توان اوّل جذر «١٠٠» را كه «١٠» است تهيّه كرد بعد آنرا بر جذر «٢٥» كه «٥» است تقسيم نمود حاصل عدد مطلوبست.

متن: الثّامنة:

إذا اردت تحصيل عدد تامّ و هو المساوي اجزائه اى مجموع الاعداد العادّة له.

فاجمع اعدادا متوالية من الواحد على التّضاعف فالمجموع ان كان لا يعدّه غير الواحد فاضربه في آخرها فالحاصل تام.

مثالها: جمعنا الواحد و الإثنين و الاربعة و ضربنا السّبعة فى الاربعة فالثمانية و العشرون عدد تام.

ترجمه و شرح: قاعده هشتم‌

اگر بخواهيم عدد تامّى را پيدا كنيم مثلا سائل پرسيد يكعدد تامّ نشان دهيد و منظور از عدد تامّ اينستكه وقتى تمام اجزاء آنرا باهم جمع كرديم مجموع اجزاء با مقدار عدد مساوى باشد البتّه شرطست در اجزاء كه عدد بآن قابل قسمت باشد.