اللباب (شرح فارسی بر خلاصه الحساب شيخ بهائى) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢١٦ - اقسام معادلات مفرد

باشد بآن ميافزائيم «١٤» شيئ مى‌شود و سپس «٤» شيئ نيز باينطرف دستگاه مى‌افزائيم پس معادله باين شكل مبدّل مى‌شود:

٢ شيئ+ ٢٨ عدد- ١٤ شيئ‌

اين عمليّات را تا اينجا جبر مى‌گويند يعنى رقم ناقص را جبران كردن و بكمال رسانيدن.

سپس از دو طرف دستگاه اجناس متساويه جبرى را ساقط مى‌كنيم مثلا از معادله مزبور «٤» شيئ را از دو دستگاه حذف مى‌نمائيم و اينعمل را مقابله گويند.

پس بعد از عمل مقابله معادله باين شكل مبدّل مى‌گردد.

٢٨ عدد- ١٠ شيئ‌

بعد «٢٨» را بر «١٠» تقسيم مى‌كنيم حاصل ١٠/ ٨ ٢- ١٠/ ٢٨- شيئ مى‌شود و همين عدد ١٠/ ٨ ٢ مطلوب بود.

و بعد از آنكه دانستيم مراد از جبر و مقابله و معادله يا دستگاه جبرى چيست مى‌پردازيم باقسام آن.

معادلات جبرى يا مفرد است و يا مقارن:

معادله مفرد آنست كه تقابل بين جنس واحد باشد يعنى در هركدام از دو طرف دستگاه يك جنس «شيئ يا مال يا كعب» فقط باشد.

مقارن آنستكه با يك جنس جنس ديگرى هم مقارن و همراه باشد و هركدام از اين دو نيز بر سه قسم هستند بقرار ذيل:

اقسام معادلات مفرد

١- دستگاه و معادله مشتمل باشد بر مقابله بين عدد و شيئ مانند:

٢ شيئ- ١٠ عدد

٢- دستگاه مشتمل باشد بر مقابله بين اموال و اشياء مانند:

٤ مال- ٢٠ شيئ‌

٣- معادله مشتمل باشد بر مقابله بين عدد و اموال مانند: ٥ مال- ٢٠ عدد.