اللباب (شرح فارسی بر خلاصه الحساب شيخ بهائى) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٩ - محل و موقع استخراج عمود

متن: و امّا المربّع فاضرب احد اضلاعه في نفسه.

و المستطيل في مجاوره.

و المعيّن نصف احد قطريه في كلّ الآخر.

و باقى ذوات الاربعة يقسّم بمثلّثين فمجموع المساحتين مساحة المجموع.

و لبعضها طرق خاصّة لا يسعها الرّسالة.

ترجمه: و امّا مساحت مربّع، پس ضرب كن يكى از اضلاعش را در خودش و در مستطيل مى‌بايد يكى از اضلاعش را در ضلع مجاورش ضرب كنى.

و در تحصيل مساحت معيّن مى‌بايد نصف يكى از دو قطر را در تمام ديگرى ضرب كنى و در باقى اشكال چهار ضلعى براى تحصيل مساحت مى‌بايد آنها را به دو مثلّث تقسيم كرده و مجموع مساحت دو مثلّث مساحت مجموع مى‌باشد.

و بعضى از اين اشكال طرق مخصوصى دارند كه اين رساله گنجايش ذكر آنها را ندارد.

شرح‌ و امّا مساحت مربّع مساوى است با حاصل ضرب يك ضلع در خودش پس اگر يكى از اضلاعش پنج باشد مساحتش بيست و پنج مى‌شود.

و امّا مساحت مستطيل پس بايد طول را در عرض ضرب كنيم لذا اگر طول هشت و عرض شش ذراع باشد مساحت آن چهل و هشت ذراع مى‌گردد.

و امّا مساحت معيّن مساويست با حاصل ضرب نصف يكى از دو قطر در تمام ديگرى پس اگر يكى چهار و ديگرى سه باشد مساحت آن شش مى‌شود.

و امّا مساحت باقى چهار ضلعى‌ها باين ترتيب است:

ابتداء آن را بدو مثلّث تقسيم كرده سپس مساحت هركدام را عليحدّه بدست آورده آنگاه باهم جمع مى‌كنيم مجموع مساحت مطلوب است.

تبصره‌

بعضى از چهار ضلعى‌ها را مى‌توان از طريق ديگر مساحت آنها را بدست آورد كه مرحوم مصنّف براى اختصار آنها را بيان نفرموده و ما ببعضى از آنها اشاره مى‌كنيم: