اللباب (شرح فارسی بر خلاصه الحساب شيخ بهائى) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٢ - اقسام سطح

سطح مستوى آنستكه خطوطى كه بر آن خارج شوند در هر جهتى كه باشند روى آن سطح قرار گيرند.

پس اگر بآن يك خطّ پرگارى محيط شود آن سطح دائره است و خطّى كه آنرا بدو قسمت مساوى تقسيم كند قطر نامند و خطّى كه آنرا بدو قسمت غير متساوى تقسيم كند وتر مى‌باشد اگر آنرا با دو قوس دو طرفش بسنجيم و قاعده گويند اگر آنرا با قطعه‌اى كه از دائره جدا شده است در نظر بگيريم چنانچه در شكل هركدام مشخّص هستند.

قطاع: بكسر قاف عبارتست از قوسى از دائره و دو نصف قطر كه يكديگر را در مركز تلاقى كرده باشند. و آن بر دو قسم است:

قطاع اكبر و قطاع اصغر چنانچه در شكل ديده مى‌شود.

متن: او قوسان تحديهبما إلى جهة واحدة غير اعظم من نصفى دائرتين فهلالى.

او اعظم فنعلىّ.

او مختلفى التّحديب متساويين كلّ اصغر من النّصف فاهليلجىّ او اعظم فشلجمىّ.

او ثلث مستقيمة فمثلّث متساوى الاضلاع او السّاقين او مختلفها قائم الزّاوية و منفرجها و حادّ الزّوايا.

او اربعة متساوية فمربّع إن قامت و إلّا فمعيّن.

و غير المتساوية مع تساوى المتقابلين مستطيل ان قامت و الّا فشبه معيّن.