اللباب (شرح فارسی بر خلاصه الحساب شيخ بهائى) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٣٦ - باب نهم در بيان قواعد شريفه و فوائد لطيفه مىباشد

متن: الرّابعة: جمع المربّعات المتوالية.

تزيد واحدا على ضعف العدد الاخير و تضرب ثلث المجتمع في مجموع تلك الاعداد. مثالها: مربّعات الواحد إلى الستّة.

زدنا على ضعفها واحدا و ثلث الحاصل اربعة و ثلث فاضربه في مجموع تلك الاعداد و هو احد و عشرون فالاحد و تسعون جواب.

ترجمه و شرح: قاعده چهارم‌

اگر خواستيم حاصل جمع مربّع اعدادى كه بنظم طبيعى مى‌باشند بدست آوريم دو راه داريم:

اوّل: طريق معمولى و آن اينستكه يك يك اعداد را مربّع كرده و بعد باهم جمع مى‌كنيم.

دوّم: طريق غير معمولى و آن اينستكه ابتداء آخرين عدد را در نظر گرفته و آنرا در عدد «٢» ضرب مى‌كنيم سپس يك واحد بحاصل اضافه مى‌نمائيم بعد حاصل جمع را بعدد «٣» تقسيم نموده آنگاه خارج قسمت را در حاصل جمع نفس اعداد ضرب مى‌كنيم حاصلضرب عدد مطلوب مى‌باشد.

مثلا از عدد «١» تا «٦» خواستيم حاصل جمع مربّعات آنها را بدانيم عمل فوق را انجام داده حاصل «٩١» شد كه مطلوب همين عدد است.