اللباب (شرح فارسی بر خلاصه الحساب شيخ بهائى) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٧ - طريق عمل

چنانچه مرحوم مصنّف بدو طريق آن بطور اشاره و يكى ديگر را بتفصيل بيان مى‌كند.

امّا آنطريق مفصّل عبارتست از ضرب شبكه كه بعدا شرح آن مى‌آيد.

و امّا آن دو طريق ديگر عبارتند از: ضرب توشيح و ضرب محاذات.

و ما براى استفاده مبتدئين ايندو طريقه را مشروحا بيان مى‌كنيم.

ضرب توشيح‌

طرز نوشتن آن بدين نحو است:

مضروب فيه را در يك جانب صفحه بطورى مى‌نويسيم كه آحاد در زير و عشرات در فوق آن و مآت در بالاى عشرات قرار بگيرد و بهمين نحو اگر داراى مراتب ديگر بود مى‌نويسيم سپس بهمين كيفيّت عدد مضروب را در مقابلش چنانچه ديده مى‌شود رسم مى‌كنيم.

طريق عمل‌

بعد از اينكه ايندو عدد را بطريق مذكور نوشتيم مرتبه مآت مضروب را كه «١» باشد در تمام مراتب مضروب فيه ضرب مى‌كنيم باينطريق:

اوّل آنرا در «٤» كه مرتبه مآت مضروب فيه است ضرب كرده و حاصل آنرا در مقابل يعنى بين «١» و «٤» مى‌نويسيم سپس آنرا در مرتبه عشرات مضروب فيه يعنى «١» ضرب كرده و حاصل آنرا در زير «٤» مى‌نويسيم يعنى بين «١» و «٢».

سپس آنرا در مرتبه آحاد مضروب فيه يعنى «٣» ضرب كرده و نتيجه آنرا در زير «١» يعنى بين «٣» و «٤» رسم مى‌كنيم.

پس از آن چون مراتب مضروب فيه تمام مى‌شود يك ستون بطرف چپ رفته تمام مراتب مضروب فيه را چنانچه قبلا نوشته بوديم دو مرتبه نوشته و از مراتب‌