اللباب (شرح فارسی بر خلاصه الحساب شيخ بهائى) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٣ - فصل دوم در شرح مساحت بقيه سطوح

متن: الفصل الثّاني في مساحة بقيّة السّطوح‌

امّا الدّائرة فطبّق خيطا على محيطها و اضرب نصف قطرها في نصفه.

او الق من مربّع قطرها سبعه و نصف سبعه او اضرب ربع احدهما فى كلّ الآخر او اضرب مربّع القطر في احد عشر و اقسم الحاصل على اربعة عشرة.

ترجمه:

فصل دوّم در شرح مساحت بقيّه سطوح‌

امّا مساحت دائره: پس براى بدست آوردن آن نخى را بر محيطش منطبق نما و سپس نصف قطر آن را در نصف محيط ضرب كن.

يا از مربّع قطرش سبع و نصف سبعش را كم كن و يا ربع يكى از آندو (محيط و قطر) را در كلّ ديگرى ضرب كن يا مربّع قطر را در عدد «١١» ضرب كرده و حاصل را بر «١٤» تقسيم نما.

شرح‌ در اين فصل مرحوم مصنّف مساحت اشكالى را كه داراى اضلاع نباشند همچون دائره و اشباه آن را بيان مى‌كند.

امّا مساحت دائره: براى تحصيل مساحت دائره طرقى است كه در ذيل بچند طريق از آنها اشاره مى‌شود.

١- نصف محيط را در نصف قطر كه از آن بشعاع تعبير مى‌كنند ضرب مى‌كنيم حاصل مساحت دائره است پس لازمه اين طريق اين است كه هم محيط و هم قطر معلوم باشد و اگر احيانا محيط مجهول بود مى‌توان آن را با نخى بدست آورد باين نحو كه آن نخ را روى محيط آن قرار مى‌دهيم بعد آن را با متر و امثال آن‌