اللباب (شرح فارسی بر خلاصه الحساب شيخ بهائى) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٩ - اقسام ضرب

مثلا «١٢» يكمرتبه آحاد را دارا است و يكمرتبه عشرات يا عدد «١٠٦» يكمرتبه آحاد و يكمرتبه عشرات و يكمرتبه مآت را دارد.

متن: و الاوّل امّا آحاد في آحاد او في غيرها او غيرها في غيرها.

ترجمه: تقسيم ديگر

قسم اوّل يا ضرب آحاد در آحاد بوده و يا آحاد در غير آحاد است يا غير آحاد در غير آحاد مى‌باشد.

شرح‌ قسم اوّل يعنى ضرب مفرد در مفرد خود بر سه نوعست:

١- ضرب آحاد در آحاد.

٢- ضرب آحاد در غير آحاد.

٣- ضرب غير آحاد در غير آحاد.

متن: امّا الاوّل فهذا الشّكل متكفّل به.

ترجمه و شرح: امّا ضرب آحاد براى تحصيل نتيجه شكل مقابل را كه بنام شكل منبرى است رسم كرده‌اند و نحوه استفاده از آن اينست:

اعداديكه در ستون عمودى اوّل در جانب چپ واقع شده‌اند در اعداديكه در پلّه‌هاى منبر واقع هستند ضرب كرده حاصلش در زير پله مضروب فيه يعنى در پلّه بعدى قرار داده شده است.

و نيز مرحوم مصنّف براى ضرب آحاد در آحاد دو بيتى فرموده كه متكفّل تمام‌