اللباب (شرح فارسی بر خلاصه الحساب شيخ بهائى) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٤ - فصل ششم در بيان كيفيت بدست آوردن جذر

متن: الفصل السّادس في استخراج الجذر

المضروب في نفسه يسمّى جذرا فى المحاسبات و ضلعا فى المساحة و شيئا في الجبر و المقابلة و يسمّى الحاصل مجذورا و مربّعا و مالا.

ترجمه:

فصل ششم در بيان كيفيّت بدست آوردن جذر

عددى كه در خودش ضرب مى‌شود در علم حساب جذر و در مساحت ضلع و در جبر و مقابله شيئ ناميده مى‌شود و حاصل را مجذور و مربّع و مال گويند.

شرح‌ اين فصل راجع است به بيان نحوه بدست آوردن جذر اعداد هر عددى كه در خودش ضرب شود بآن عدد در علم حساب جذر و در علم هندسه ضلع و در علم جبر و مقابله شيئ گويند.

و حاصل آنرا در حساب مجذور و در هندسه مربّع و در جبر مال گويند.

متن: و العدد انكان قليلا فاستخراج جذره لا يحتاج الى تأمّل انكان منطقا.

و انكان اصمّ فاسقط من اقرب المجذورات اليه و انسب الباقى إلى مضعّف جذر المقسط مع واحد فجذر المسقط مع حاصل النّسبة هو الجذر الاصمّ بالتّقريب.

ترجمه: عدد اگر مقدارش كم باشد استخراج جذرش محتاج به دقّت و تأمّل نيست مشروط باينكه منطق باشد و اگر اصمّ بود، پس براى بدست آوردن جذرش مى‌بايد اقرب المجذورات بآن را از آن اسقاط كرده و سپس باقيمانده را به مضاعف جذر عدد ساقط شده كه با واحد جمع گرديده نسبت بده، جذر عدد ساقط شده با حاصل نسبت جذر تقريبى عدد اصم مى‌باشد.