اللباب (شرح فارسی بر خلاصه الحساب شيخ بهائى) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٨ - كيفيت عمل تقسيم
قوله: و ان نقص عنه: ضمير در «نقص» به حاصل ضرب مفروض در مقسوم عليه راجع بوده و ضمير در «عنه» به مقسوم برمىگردد.
قوله: كذلك: يعنى باقلّ از مقسوم عليه.
قوله: فانسب ذلك الاقلّ الى المقسوم عليه: يعنى مقدار اقلّ را صورت كسر و مقسوم عليه را مخرج آن قرار بده.
قوله: مع ذلك العدد: يعنى مع ذلك العدد المفروض.
قوله: هو الخارج: يعنى هو الخارج القسمة.
متن: فإن تكثّرت الاعداد فارسم جدولا سطوره بعدّة مراتب المقسوم وضعها خلالها و المقسوم عليه تحته بحيث يحاذي آخره آخره ان لم يزد المقسوم عليه عن محاذيه من المقسوم إذا حاذاه و الّا فبحيث يحاذي متلو آخر المقسوم.
ترجمه: پس اگر اعداد متكثّر باشند پس جدولى را رسم كن كه سطور و خانههايش بتعداد مراتب مقسوم باشد و سپس اعداد مقسوم را در خلال آن سطور قرار بده و مقسوم عليه را زير آن جدول بنويس بطورى كه آخرين عددش محاذى آخرين عدد مقسوم باشد مشروط باينكه عدد مقسوم عليه از عددى كه محاذى آنستكه زائد نباشد و در صورت زائد بودن بايد عدد آخر مقسوم عليه را محاذى متلو آخر مقسوم بنويسى.
شرح در صورتىكه مراتب عدد مقسوم زياد و چند رقمى باشد نحوه نوشتن آن اينستكه:
جدولى را بايد رسم كرد كه ستونهاى آن بتعداد اعداد مقسوم باشد بعد اعداد را منفردا منفردا در خلال و بين ستونها در قسمت فوقانى جدول قرار مىدهيم و سپس مقسوم عليه را در قسمت تحتانى جدول بطورى قرار مىدهيم كه آخر عدد مقسوم از همين جانب واقع شود البتّه بشرطيكه آخر عدد مقسوم عليه بزرگتر از آخر عدد مقسوم نباشد و الّا آنرا طورى قرار مىدهيم كه آخر عدد مقسوم عليه محاذى عددى از مقسوم قرار گيرد كه