منتخب فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٤٤٣ - سوم - اقسام ديه معينه
بپردازد؛ و اما اگر دوباره برويد، بايد مهريّه زنان مثل او را- چه بيش از مهر السّنه باشد و چه برابر يا كمتر از آن- به او بدهد؛ مگر مهرالمثل آن زن بيش از ديه كامله باشد، كه در اين صورت زن جنايت ديده بيش از ديه كامله حق دريافت ندارد.
دوم: ديه جنايت وارده بر اعضاء بيرونى و درونى بدن، شامل: ١- نابينا كردن هر دو چشم، ٢- قطع بينى، ٣- قطع هر دو گوش، ٤- قطع زبان سالم و گويا، ٥- كندن تمامى دندانها، ٦- شكستن گردن بطورى كه به يك طرف خميده شود يا نتواند غذا را فرو برد، ٧- قطع هر دو فك پايين، ٨- قطع هر دو دست، ٩- بريدن ده انگشت دست ويا ده انگشت پا، ١٠- شكستن ستون فقرات وكمر، بطورى كه با جراحى و و شكسته بندى معالجه نگردد، يا پس از معالجه به حالت خميدگى بماند و يا طورى شكستگى روى آن اثر بگذارد كه مجنى عليه نتواند بدون عصا راه برود، يا نتواند جماع كند يا آب نطفهاش از بين برود، يا دچار سلس البول يا نقايص ديگرى نظير اينها بشود، ١١- قطع نخاع، ١٢- قطع دو پستان زن و يا سر دو پستان زن يا مرد، ١٣- قطع آلت تناسلى مرد به مقدار حشفه و بيشتر از آن، ١٤- قطع دو خصيه (بيضهها)، ١٥- از بين بردن دو شفره فرج (دو تكه گوشتى كه بر اطراف فرج احاطه دارند)، ١٦- قطع شدن عانه مرد و يا ركب زن (آن محلى كه در مردان عانه نام دارد)، ١٧- افضاء (يكى نمودن راه بول و حيض زن)، ١٨- قطع سُرِين (كفل و آن مقدار گوشت برآمدهاى است كه بين ران و كمر انسان قرار دارد و عمقش به استخوان ران مىرسد)، ١٩- قطع هر دو پا، ٢٠- شكستن دو استخوان زير گردن، ٢١- شكستن بعصوص- استخوان واقع در زير لگن خاصره و يا استخوان نازكى كه دور حلقه دبر را گرفته است- بطوريكه كه مجنّيٌعليه قادر به ضبط مدفوع خود نباشد، ٢٢- آسيب بر عجان- فاصله بين بيضهها و مخرج غائط- بطوريكه مجنّيٌعليه نتواند بول و غائط خود را نگهدارد، ٢٣- از بين بردن بكارت دختر با انگشت، بطوريكه مثانه او پاره شود و نتواند بول خود را نگهدارد، كه بايد هم خونبهاى او را بدهد و هم مهريّه زنان مثل او را نيز بدهد.
سوم: ديه جنايت وارده بر منافع، شامل: ١- زائل شدن عقل، ٢٧- از بين رفتن شنوايى دو گوش، ٢٨- از بين رفتن ديد هر دو چشم، ٢٩- زائل شدن صوت بطوريكه نتواند صدا را بلند كند.
چهارم: ديه شِجاج (جراحتى كه بر سر و صورت وارد مىآيد كه بر چند قسم است).