منتخب فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٢٢ - چهارم - رفتار با بردگان در اسلام

و ترويج احكام الهى بدون جنگ و خونريزى صورت گيرد، و در جايى كه ناچار به جنگ و درگيرى و خونريزى مى‌شدند و كفّار در مقابل دعوت به توحيد، جنگ را ترجيح مى‌دادند با آنها مى‌جنگيدند، و در اينصورت افرادى از مسلمين كه به دست كفّار اسير مى‌شدند كفّار آنها را برده و كنيز خويش قرار مى‌دادند و افرادى كه به اسارت مسلمين در مى‌آمدند هم بر اساس قاعده الزام مذكور در پا ورقى صفحه ٢١٧ حكم به بردگى آنها- كه از ضوابط و قواعد مكتب خود آنها در جنگ بود- مى‌شد.

سوم- رفتار با بردگان قبل از اسلام:

با كمال تأسّف مردم قبل از اسلام- غير از انبياء و اوصياء انبياء عليهم السلام و اولياء الله- با فجيع‌ترين وضع با اسيران جنگى و بردگان خويش رفتار مى‌كردند و آنها را نه تنها در رتبه انسان نمى‌دانستند بلكه پايين‌تر از حيوانات به حساب مى‌آوردند.

چهارم- رفتار با بردگان در اسلام:

با بعثت حضرت خاتم الانبياء صلى الله عليه و آله دربهاى اصل آزادى انسانها و از بين رفتن بردگى و برده‌دارى گشوده شد، براى آزادى آنان اسباب بسيارى تشريع شد، كه هر يك از آن اسباب به تنهايى آنها را از قيد و بند بردگى نجات مى‌داد، و از جمله آنها عبارتند از:

*- عِتق- آزاد كردن مملوك- در بسيار از گناهان به عنوان كفاره قرار داده شده وجنبه عبادى به خود گرفته وعلاوه دين اسلام آزاد كردن مملوك را مستحب نفسى معرفى نموده وانيز امورى مانند* كتابت*- تدبير*- استيلاد*- سرايت*- مالكيّت*- عوارض*- وصيت*- نذر، عهد، قسم و شرط ضمن عقد لازم، سبب استخلاص از برگى قرار داده. وثمره اين لطف آن شد كه آزاد سازى بردگان به عنوان يك فرهنگ در جامعه حكم فرما شد تا اينكه به تدريج بردگى ريشه كن و آزادى انسانها به لطف تدبير اسلام بر جامعه حكمفرما گرديد.

تذكر- موضوعات بخش عبيد و إماء به همراه در جلد چهارم فقرات فقهيّه، از صفحه ٢٠٧ تا صفحه ٢١٤ بيان شده‌اند.