خود پيدا كند؛ و در اين فرض اگر شوهر مال دارد كه نفقه‌اش از مال او داده مى‌شود يا اگر شوهر كسى دارد كه متصدى نفقه زوجه شود يا متبرّعى پيدا شود كه نفقه زوجه را بدهد، واجب است زوجه صبر كند و انتظار بكشد و نمى‌تواند ازدواج كند تا علم به وفات زوج يا طلاق خود پيدا كند؛ و اگر شوهر مال ندارد و از محل ديگرى هم مخارج او تامين نمى‌شود، مى‌تواند به حاكم شرع مراجعه كند و حاكم شرع دستور دهد زن تا چهار سال پس از مراجعه صبر كند و در اين مدت با هر وسيله ممكن تحقيق كنند، پس اگر ثابت شد كه زنده است بايد صبر كند و اگر ثابت نشد، حاكم شرع به كسى كه تفويض امور زوج به او شده يا وكيل در امور زوج است دستور مى‌دهد كه زن را طلاق دهد؛ و اگر اقدام نكند، حاكم آنها را مجبور مى‌كند؛ و اگر ممكن نشود يا كسى متولّى امور او نباشد، خود حاكم شرع او را طلاق مى‌دهد؛ و بنابر احتياط واجب زن بايد بعد از طلاق به مقدار عدّه وفات- چهار ماه و ده روز- عدّه نگهدارد و بعد مى‌تواند شوهر كند.

و اگر زوج بعد از جستجو و انقضاء اجل بيايد چنانچه قبل از طلاق باشد زوجه، زوجه او مى‌باشد و اگر بعد از تزويج به غير باشد براى زوج راهى به زوجه نيست و اگر در بين عده باشد زوج مى‌تواند رجوع كند و هم مى‌تواند بگذارد عده تمام شود و زوجه از او جدا شود و اگر بعد از طلاق و انقضاء عده و قبل از تزويج باشد بنابر اقوى زوج نمى‌تواند به زوجه رجوع نمايد.

صنف هشتم: زنى كه شوهرش فوت نموده، كه بايد بگونه‌اى كه ذكر مى‌شود عدّه وفات نگهدارد:

الف- اگر حامله باشد، تا هنگام زايمان عده نگهدارد؛ ولى اگر پيش از چهار ماه و ده روز زايمان كند، بايد تا چهار ماه و ده روز از مرگ شوهرش صبر كند.

ب- اگر حامله نباشد، تا چهار ماه و ده روز عدّه نگهدارد، چه شوهر با او نزديكى كرده باشد يا نه، چه ازدواج دائم باشد يا موقّت، چه زن صغيره باشد يا كبيره، بلكه اگر يائسه باشد نيز بايد عدّه وفات نگهدارد.

و اگر زوجه بداند شوهرش فوت كرده، ولى تاريخش را نداند تا از آن تاريخ عده را شروع كند بايد از وقتى كه مى‌داند فوت قبل از آن وقت انجام شده، عده بگيرد و چنانچه زن بگويد عده‌ام تمام شده با دو شرط حرف او قبول مى‌شود: ١- بنابر احتياط متّهمه نباشد، ٢- از زمان طلاق يا