منتخب فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٩ - اول - مقدمه عبادات
انجام عبادات باشد، ٣- خُلُوّ از رياء، و رياء يعنى انجام دادن كارى به خاطر كسب ثناء و طلب بزرگى در دل مردم، ٤- خُلوّ از عُجْب، و عُجب آن است كه كسى در عبادت فخر و طلب بزرگى براى خويش كند، و بر خداى تعالى منّت گذارد كه حق او را كاملًا اداء كرده است، ٥- خُلوّ از إدلال، و إدلال آن است كه شخص علاوه بر داشتن عُجب از خداى تعالى نترسد، و خود را نزد او عزيز بداند، يعنى به جهت عبادات و اعمال خويش معتقد باشد كه بر خدا حق دارد، و استبعاد كند كه خدا او را به مكروه مبتلاء كند، ٦- خلوّ از سَمعه (شنواندن) يعنى مثلًا نماز را به قصد شنواندن به مردم بجا آورد، ٧- متّحد نبودن عبادت با ضمائم محرّمه، يعنى اگر چيز حرامى- مانند دست بسته نماز خواندن، يا آمين گفتن بعد از قرائت حمد- متّحد با نيّت عبادت و يا متّحد با جزئى از اجزاء عبادت شود، عبادت را باطل مىكند، ٨- ضمائم راجحه يا مباحه محرّك انجام عبادت نباشند، پس اگر ضميمه مباحه يا راجحه در عبادت باشد- مثلًا مكلف وضوء بگيرد به قصد قربت و خنك شدن، يا به قصد قربت و تعليم غير- چنانچه قصد قربت سبب اصلى عبادت باشد، عبادت صحيح است؛ و اگر ضميمه سبب اصلى باشد، عبادت باطل مىباشد؛ و اگر هر كدام جداگانه يا با هم سبب و محرّك براى انجام عمل باشند، أحوط اعاده آن عمل است، ٩- وجوب مقدّمه واجب، مثلًا اگر حفظ حيات مؤمنى متوقّف بر انجام كار يا مصرف دارويى باشد، انجام اينها بر او واجب مىشود، ١٠- حرمت مقدّمه حرام، پس چيزى هم كه پيدايشِ حرام متوقف بر آن باشد حرام است، ١١- انجام واجب موقّت مشكوك در وقتش، مثلًا اگر شك كند كه نماز واجب ظهر را خوانده يا نه، يا زكاتى را كه بر او واجب بوده پرداخت نموده يا نه، چنانچه وقت اداء واجب مشكوك باقى باشد، بايد آن را انجام دهد، و برائت يقينيه پيدا كند، ١٢- جائز نبودن عبادت به نيابت از زنده، پس انسان نمىتواند به نيابت ازفاميل يا رفيق يا هر شخص ديگرى كه زنده است نماز بخواند، چه واجب باشد و چه مستحب، و مثل نماز است سائر عبادات؛ مگر حج و طواف و عمره مستحبى، كه هرچند عبادت هستند لكن نيابت از زنده در اين موارد جائز است، و همچنين است حج واجب در حالت خاصّهاى كه شرح آن در كتاب حج خواهد آمد؛ امّا در توصّليات- اعمّ از واجبات و مستحبات و خيريّات و بريّات و صله بر فقراء و زيارت مشاهد مشرّفه و غير اينها- نيابت از زنده جائز است.