نظريات اخلاقي، علمى، ديني، سياسي و اجتماعى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٦٢ - (٧) دين و تمدن
٦- درباره تعصبات مذهبى قبلا بحث كرديم.
٧- بلى در بعضى از روايات چنين آمده است ولى بايد مواظب بود كه هر روايت حجت و معتبر نيست و اعتبار روايات از خود شرائطى دارد و گرنه دربارهاش ميگوئيم و اللّه العالم و علم آنرا بگويندهاش رد ميكنيم.
٨- تمام نمازهاى پنجگانه يكساعت وقت را نمىگيرد. آيا ايراد فوق بىانصافى و بهانهگيرى نيست؟ مگر روح همانند بدن محتاج بغذا نيست؟
٩- بنظر نگارنده اعتقاد به آخرت و تشويق اسلام به زهد با تمام حرفهائى كه دانشمندان ما گفتهاند تا حدودى بفعاليتهاى دنيوى آسيب ميرساند و حداقل نگارنده منكر آن نيست ولى فوايد اين اعتقاد و شوق به زهد براى اجتماع بمراتب بيشتر از اين آسيب است.
١٠- در اسلام آزادى وجود دارد ولى از خود حدودى دارد كه بايد مراعات شود.
١١- زكات و سائر واجبات مالى براى آن دسته از مردم است كه كار نمىتوانند يا درآمدشان باندازه مصارفشان نيست و اما آنانيكه كار مىتوانند و بيكارى را اختيار ميكنند دادن حقوق مالى به آنان اشكال دارد.
١٢- درباره تعدد زوجات و سائر شئون زنان چند ماه قبل كتابى بنام (زن در شريعت اسلام) نوشتهام كه طبع شده است به آنجا مراجعه شود، و ما قبول داريم كه نظر اسلام به زن و مرد يكسان نيست و شوهر بر زن سرپرستى دارد طلاق بعنوان اولى بدست مرد است كه اين موضوع مشكلاتى را براى پارهاى از زنان بوجود مىآورد ولى فوائدى هم دارد.
١٣- ترس از قيامت اولا ترس از يك واقعيت است و ثانيا مهاركننده از بديها و پليدىها و مظالم و انگيزهاى براى كمك به ديگران.