نظريات اخلاقي، علمى، ديني، سياسي و اجتماعى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٣٦ - (١٧) تاثير دعا
(١٧) تاثير دعا
در دين اسلام- و شايد در همه اديان- به دعا كردن و خواستن از خداوند ترغيب بعمل آمده است ولى دعاهاى بندگان غالبا اجابت نميشود و لذا غالبا سئوال يا ايراد ميشود كه چرا دعاهاى ما قبول نميشود؟ دانشمندان در اين مورد صحبتهائى نمودهاند و تفصيل اين بحث در كتاب اخلاق اسلامى نگارنده ذكر گرديده است، خلاصه كلام اينكه نظام جهان روى علل و معاليل استوار است و قانون علّيت بر همه كائنات و ممكنات نافذ و استثناءناپذير است و لذا مشهور شده است كه ابى اللّه ان يجرى الامور الّا باسبابها خداوند كارها را جز به اسباب و وسائل آن اجراء نمىكند.
دعاى بنده نسبت بحوادث خواستنى از سه حالت بيرون نيست:
١- دعا در سلسله علت آن حادثه مدخليت ندارد.
٢- دعا تمام علت آن حادثه است.
٣- دعا جزء علت يا شرط آن حادثه است.
در فرض اول دعا تاثيرى ندارد و لذا سعدى ميگويد:
|
قضا دگر نشود با هزار ناله و آه |
بشكر يا به شكايت برآيد از دهنى |
|
|
فرشتهاى كه وكيل است بر خز اين باد |
چه غم ورا كه بميرد چراغ بيوهزنى |
|
در فرض دوم اجابت دعا سريع و فورى است و فى الحديث:
الدعا يرد القضا و قد ابرم ابراما،
دعا قضاى حتمى را بر ميگرداند، و در فرض سوم چنانچه جزء ديگر علت يا مشروط تحقق يافت قهرا تير دعا بهدف مىرسد و- گر نه، نه.
به تجربه قطعى ثابت شده كه تأثير دعا در اسباب حوادث بسيار اندك است و غالب دعاها پذيرفته نميشود ولى معهذا به دعا كردن مطلقا سفارش