نظريات اخلاقي، علمى، ديني، سياسي و اجتماعى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٩٥ - اكثريت
از فرعون اطاعت و فرمانبرى كردند. (فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطاعُوهُ) مىبينيد هم فرعون حاكم تخلف كرده و هم ملت محكوم كه زير بار ظلم رفته و از كرامت خود دفاع نكردهاند و بستمگر مجال ستمگرى دادهاند و بقول آن شاعر وطنى
|
تا ستمكش زير بار غارت و يغما نرفت |
كار دزدان ستمگر غارت و يغما نشد |
|
ولى در اينجا يك سئوال و يك مقايسه وجود دارد كه آيا تخلف و گناه فرعون حاكم زياد است و يا تخلف و گناه ملت بىغيرت و بىتفاوت كه در مقابل حاكم گردن كلفت ذليلانه سكوت كردهاند، شما چه قضاوتى در اين مورد داريد خود بهتر ميدانيد ولى قرآن چنين قضاوت ميكند: إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقِينَ. همانا مردم قوم فاسق و منحرفى بودند!
بلى قرآن مردم را سرزنش ميكند و گويا تخلف فرعون را ناشى از بى تفاوتى مردم ميداند، و اين مردم بودند كه فرعون را فرعون بار آوردند و از فرعونيت او جلوگيرى نكردند تا آنكه كفاره بىتفاوتى خود را ببهاى از دست دادن تمام مال و جان و قوم خود و غرق شدن در رود نيل پرداختند.
فعلا نوبت ما است كه در مقابل حكومتهاى خود چگونه موضع ميگيريم و تا چه اندازه آنان را وادار به اطاعت از قانون و خدمت خود ميتوانيم، رمز ترقى و آزادى غربيها در همين است كه مواظب حكومتهاى خود هستند و جلو تخلفات آنان را ميگيرند ولى ما ببهانههاى مختلف ذليلانه سكوت ميكنيم و لذا عقب ماندهايم.
بهر حال اگر نمايندگان مجلس تمام روز را در وزارتخانهها بگذرانند و مشغول دلالى سرمايهداران و خائنها گردند و براى اجراى نيات سوء آنان مشغول چاپلوسى و تملق نزد اين وزير يا آن وزير باشند، سخن آن وزير بذلهگو راست ميشود كه وقتى به او پيشنهاد تاسيس يا تكميل باغ وحش كابل داده شده بود گفته بود: باغ وحش ديگر چه ميكنيم مجلس شوراى ملى داريم!!!