نظريات اخلاقي، علمى، ديني، سياسي و اجتماعى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٨٤ - سوم فقر
كنند.
٦- درباره قرضهاى خارجى بايد بسيار بااحتياط رفتار كرد كه اولا وابستگيهاى سياسى را بدنبال نياورد و ثانيا در كارهاى بيهوده مصرف نشود ثالثا در اثر اهمالكارى مامورين در مقام استفاده بىفائده باقى نماند و رابعا سود آنها كمرشكن نباشد و خامسا مقررات اسلامى در مورد بهره قرضها مراعات شود. كشورهاى اسلامى امروزى غالبا چهل پنجاه ميليارد دلار مقروضاند كه قسمتى از آنها در موارد بيهوده مصرف شده است، عياشى و ندانمكارىهاى دولتها سبب خم شدن كمر ملت، زير بار قرضها و سود آنها شده است و غالب ثمرات زحمتهاى مردم بعنوان سود و قسط همين قرضها بجيب خارجيها ميرود و ملتهاى مسلمان هيچگاه روى بهبودى را نمىبينند و تنها هنر دولتهاى اسلامى در بالا بردن محصول گمرك و ماليات قيمت آب و برق و تلفن و امثال آنها است كه ما امروز در كشورهاى اسلامى شاهد آن هستيم كه خاك بر سر اين حكومتها!
٧- در ملّى كردن و به تعبير ديگر در دولتى كردن تجارت بعضى از اموال مورد نياز مردم بايد محتاط بود كه غالبا موجب گرانى و كساد بازار شده است. حكومت كه احساس رقابت ندارد در عرضه كردن كالا بمواقع، با كاغذپرانيها و تشريفات احمقانه ادارى خود عاجز است و همين عجز مشكلات زيادى را ببار مىآورد، بايد تا حد معقول تجارت خصوصى را با مراقبت دولت به مردم واگذار نمود.
در يك مسافرت نيمهرسمى كه براى جهاد افغانستان بفرانسه رفته بودم روزى از پاريس به شهر رن ميرفتم همسفران افغانىام گفتند اين جاده را بخش خصوصى اعمار كرده است و در مقابل از ماشينها پول دريافت مىكنند، ما هم ميتوانيم براى تعمير وطن از اين روش استفاده كنيم.