نظريات اخلاقي، علمى، ديني، سياسي و اجتماعى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٨٣ - ٣- داخله بيگانگان

٢- بى‌تفاوتى مردم كابل‌

ساكنان مركز ميتوانستند بوسيله اعتصابات و مظاهرات تا حدود زيادى حيثيت غير قانونى بودن رژيم را بدنيا بيشتر ظاهر گردانند ولى چنين نكردند، و باستثناى دو سه قيام كه توسط رژيم بيرحمانه سركوب شد غالبا راه عافيت را برگزيدند، راست است كه كمونيستهاى داخلى و خارجى روى كابل حساسيت خاصى داشتند و مردم زير فشار بيشترى بودند مع الوصف بايد آنان را مقصر دانست كه حتى به اندازه مردم كشمير هم جرأت مقاومت را پيدا نكردند و حداقل ماه يك اعتصاب بسيار مفيد واقع مى‌شد. و شبيه اين نقيصه را در مزار شريف نيز ميتوان ديد، ولى كابل از نظر انعكاس بين المللى آن موقعيت خاص بخود را داشت.

٣- داخله بيگانگان‌

كشورهاى مسلمان همسايه ما هر چند با اختلاف مراتب در جهاد ما نقش مثبتى را ايفا كردند ولى دولتهاى آنان نيز در امور داخلى ما مداخله كردند و همين مداخله ضررهاى زيادى را در پى داشت كه شايد استيفاى تفاصيل آن محتاج به تأليف كتاب جداگانه‌اى باشد. و حتى ميتوان نام دولتهاى دورتر را نيز در ميان آورد، اين دولتها همچون دولتهاى غربى منافع دراز مدت خود را مد نظر داشتند نه پيروزى مردم ما را.

در سالهاى اخير بعضى از دولتهاى غربى و دولتهاى همسايه مستقيما با قوماندانهاى جهادى- بدون توسط احزاب آنان- وارد معامله و داد و ستد شدند كه نظام انضباطى احزاب جهادى را تا حدود زيادى در هم و بر هم نمودند.