نظريات اخلاقي، علمى، ديني، سياسي و اجتماعى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢١ - تعصبات غير مذهبى
و تعصب كوركورانه مذهبى ناشى از غلو و كمفكرى است كه نه عقل انرا تائيد ميكند و نه دين، بنابراين تو خواننده عزيز در همين چا تصميم خود را بگير و نفس خود را از خرافات تعصب آزاد كن و روش خود را با همه همدينان خود هر چند كه در مذهب با تو شريك نيستند حسنه بگردان و بدخواه آنان مباش.
من نمىگويم به مذهب خود پابند مباش من مىگويم بهر مذهبيكه اعتقاد بصحبت آن دارى پابند باش به احكام آن عمل كن ولى به سائر مذاهب توهين نكن و با پيروان آنان مهربان و برادر باش زندگانى را بر خود و ديگران تنگ مساز.
تعصبات غير مذهبى
بشر بيچاره بر خود ظلم ميكند و از نادانى خود را اسير دامهاى خطرناك مصنوعى خود مىسازد و زندگانى را بر خود و ديگران تلخ مىسازد و بدست خود بدبختىها را بوجود مىآورد و سپسا ز زمين و زمان و آسمان شكايت ميكند (قُتِلَ الْإِنْسانُ ما أَكْفَرَهُ) خندهدار- و يا گريهدار- غلو تعصبى است كه گاهى نسبت به افراد فاسد و بىارزش صورت مىگيرد كه جز قدامت دوره و گذشت چند قرن از زمان او ديگر قداستى ندارند! و همين افراد بىارزش اسباب بدبينى و حتى خونريزى ميان مسلمانان مىگردند و بدتر اينكه طرفين درگير گاهى از نظر علمى و موقعيت اجتماعى بمراتب بهتر از افرادى هستند كه در حق آنان غلو و تعصب مىشود. بدبخيت ازين بالاتر نمىشود! از تعصبات مذهبى كه بگذريم در دنياى ما كه قرن اتم و عصر نورش نام نهادهاند تعصبات ديگرى نيز بحد وافر وجود دارد كه بپارهى از آنها اشاره ميكنيم.
١- تعصبات تژادى: كه ميليونها انسان امروز به آن گرفتاراند و اگر قدرت