نظريات اخلاقي، علمى، ديني، سياسي و اجتماعى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٦٣ - (٧) دين و تمدن
١٤- در فرض وصيّت ميّت قطع اعضاى او براى پيوند ببدن زنده از نظر بعضى از علماى عصر حاضر جايز است.
١٥- حج از خود فوايدى دارد كه در يكى از مؤلفات ديگر خود ذكر كردهام و براى فقرا زكات و غيره قرار داده شده است حج كنفرانس عمومى سالانه مسلمانان جهان است منتهى بايد تلاش شود كه از آن استفاده خوبى بعمل آيد و اين كار در صورت اسلامى بودن حكومت عربستان ميسور است.
١٦- درباره بردگى سخنان زيادى گفته شده است و مسأله فعلا محل ابتلاى ما نيست، ولى ذكر اين نكته لازم است كه دولتهاى غربى ميليونها انسان را در كشورهاى كوچك ببردگى گرفتهاند و باز هم از حقوق بشر صحبت ميكنند.
بنظر ما جامعهاى كه پابند بدين باشند ميتواند در شاهراه تمدن و ترقى قدم بگذارند و اسلام مانع ترقى مادى و معنوى آن نيست بلكه تا حدود زيادى زمينهساز آنست، بلى مسلمانان تنبل و بىكاره هستند و مرعوب بيگانگان و بايد اول اعتماد بخود پيدا كنند و بعد حكومتهاى عادل و فهميده پيدا كنند وانگهى كمر همت را ببندند تا بجائى برسند، سخن در اين جا زياد است.
شايد بزرگترين عامل پسمانى مسلمانان از ترقيات مادى چند چيز باشد:
١- حكومتهاى كشورهاى اسلامى كه بلا استثناء در اين چند قرن اخير، نادان، بىكفايت، ظالم، زورگو، مستبد و غير مردمى بودهاند و از ملتها ترسى نداشتهاند بلكه ملتها از آنها ترسيدهاند.
٢- مداخله قدرتهاى بزرگ در امور داخلى ما بمنظور استعمار و استثمار و نصب حكومتهاى مزدور حسب دلخواه خود، إِنَّ الْمُلُوكَ