نظريات اخلاقي، علمى، ديني، سياسي و اجتماعى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٤٦ - (٦) نقش دين در اختلاف و ائتلاف انسانها
(٦) نقش دين در اختلاف و ائتلاف انسانها
انسان موجود پرنياز و خودخواه است كه هر فرد آن نسبت بفرد ديگر همچون يك جهان نسبت بجهان ديگر است، هر كسى از خود آرمانها و هوسهائى دارد كه جدا از آرمان و هوسهاى ديگران است ولى مع الوصف مىبينيم كه مشتركاتى هم مانند خانه، محلّه، شهر و كشور و غيره دارند كه براى آنها حاضر بهمكارى مشترك هستند و منفعت خود را در همين همكارى مشترك مىبينند. گاهى روى يك سلسله مسائل فكرى و اعتقادى در امور اجتماعى و سياسى كه مورد پذيرش افرادى واقع ميشود زمينه همكارى فراهم ميگردد كه نمونه آنرا در احزاب سياسى و انجمنها و سائر دستهجات همكار مىبينيم كه گاهى همكارى آنان بسيار عميق و بادوام و ثمربخش هم ميباشد.
و بدين ترتيب باصل مقصد خود مىرسيم كه نقش دين در ائتلاف و نزديكى انسانها بهمديگر چه گونه است و دين زمينه همكارى بين افراد متدين را تا كجا فراهم مىتواند؟
در اين گفتار قدرت دين- بعنوان تئورى- براى تعاون و كمك انسانها بهمديگر مورد ارزيابى قرار نمىگيرد و شايد ديگران در اين مورد حرفهائى گفته باشند غرض ما در اينجا بيان واقعيت امر است و بيان آنچه كه تا كنون اتفاق افتاده است و بين اين دو بحث فرق زياد است.
هيچ دينى مردم را به تفرقه و اختلاف امر نمىكند بلكه هدف همه اديان ائتلاف و همكارى مردم با همديگر است، بطور نمونه دين اسلام را مىبينيم كه پيروان خود را برادر همديگر اعلام داشته است (إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ) و نصوص شرعى به محبت و غمخوارى و تساند و تعاضد همديگر امر