علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٩٤

پليدي‌هاست.[٢٤٧]

روايات، با عناوين مختلفي به نکوهش دنياگرايي و مال‌اندوزي پرداخته‌اند که در ادامه به برخي از آن‌ها اشاره مي‌شود.

١. مال، سرکرده بدي‌ها

دارايي هر شخص مي‌تواند او را از راه هدايت گمراه کند. پيامبر٦ در ويژگي اميرمؤمنان٧ و دشمنان ايشان مي‌فرمايد:

إنَّهُ يَعسوبُ المُؤمِنينَ، وَالمالُ يَعسوبُ الظَّلَمَةِ؛[٢٤٨]

علي٧ رهبر مؤمنان و مال، سرکرده ستمکاران است.

رغبت به مال، سبب گمراهيِ گمرا‌هان و عامل اصلي دشمني آن‌ها با مؤمنان خواهد شد. بر اساس برخي روايات، مال‌دوستي، انسان‌ را نسبت به منبع درآمدش بي‌مبالات مي‌کند و براي او دست‌يابي به ثروت، چه از راه حلال باشد يا حرام، تفاوتي نخواهد کرد.[٢٤٩] ازاين‌رو از درآمدهاي ظالمانه نيز باکي ندارد.

٢. حرمت ثروت‌اندوزي

اسلام اندوختن ثروت و خنثي نگه داشتن آن را حرام کرده است. امام باقر٧ در تفسير آيه‌ Gوَ الَّذِينَ يَکْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لا يُنْفِقُونَها فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍF[٢٥٠] فرموده است:

إنَّ اللّهَ حَرَّمَ کَنزَ الذَّهَبِ و الفِضَّةِ، و أمَرَ بِإِنفاقِهِ في سَبيلِ اللّهِ؛[٢٥١]

همانا خداوند اندوختن طلا و نقره را حرام کرده و به انفاق آن‌ها در راه خداوند امر
کرده است.

«الذَّهَبِ و الفِضَّةِ» کنايه از مال و دارايي است. عذاب الهي زماني دامان انسان را مي‌گيرد که واجبي را ترک کند و مرتکب حرام شود. خداوند به برخي، دارايي فراوان عطا کرده که آن


[٢٤٧]. نک: الخصال، ج‌١، ص١٣٢، ح١٤٢.

[٢٤٨]. الإرشاد، ج‌١، ص٣١.

[٢٤٩]. نک: التوحيد، ص٣٠٧.

[٢٥٠]. «و کسانى را که طلا و نقره مى‌اندوزند و آن را در راه خدا هزينه نمى‌کنند، به عذاب دردناکى مژده ده». (توبه، ٣٤)

[٢٥١]. تفسير القمي، ج‌١، ص٢٨٩.