علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١١٦

خود به نوعي از کشت و زرع وابستگي دارد که لازم است مردم با حفظ آب و زمين‌هاي کشاورزي به آن شغل توليدي بپردازند.

٤. اشاره به دامداري و توليدات دامي

پرداختن به دامداري و توليدات دامي نيز از جمله مشاغلي است که در آيات قرآن به آن اشاره شده است. قرآن کريم در برخي موارد، دام و دامداري را مايه جمال و زينت دانسته[٣١٩] و در بعضي ديگر، براي آن‌ها منافع گوناگون ذکر کرده است؛ همچنان که مي‌فرمايد:

Gأَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا خَلَقْنا لَهُمْ مِمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينا أَنْعاماً فَهُمْ لَها مالِکُونَ * وَ ذَلَّلْناها لَهُمْ فَمِنْها رَکُوبُهُمْ وَ مِنْها يَأْکُلُونَ * وَ لَهُمْ فِيها مَنافِعُ وَ مَشارِبُ أَ فَلا يَشْکُرُونَF؛[٣٢٠]

آيا نديدند که از آن‌چه با قدرت خود به عمل آورده‌ايم چهارپايانى براى آنان آفريديم که آنان مالک آن هستند؟ و آن‌ها را رام ايشان ساختيم، هم مرکب آنان از آن است و هم از آن تغذيه مى‌کنند و براى آنان بهره‌هاى ديگرى در آن [حيوانات] است و نوشيدني‌هايى گوارا. آيا با اين حال شکرگزارى نمى‌کنند؟

رواياتي که درباره اين موضوع وارد شده‌اند نيز اهميت دامداري را در ايجاد ثبات اقتصادي گوشزد مي‌کنند.

امام جعفر صادق٧ به واسطه پدر بزرگوارش از اجدادش:، از اميرالمؤمنين٧
نقل مي‌کند که از پيامبر٦ سؤال شد کدام مال بهتر است؟ فرمود: زراعتي که صاحبش
آن را کاشته و روزِ درو زکات آن را مي‌پردازد. گفته شد: پس از زراعت، کدام مال بهتر
است؟ فرمود: گوسفندان مردي که وقتي براي چريدن روانه مي‌شوند؛ همراه
آن‌هاست و نمازش را اقامه مي‌کند و زکاتش را مي‌پردازد. سؤال شد: پس از گوسفند،
کدام مال بهتر است؟ فرمود: گاو که صبحگاهان با خير به چرا مي‌رود و با خير از
چرا برمي‌گردد.[٣٢١]

از توجه به سياق روايت برمي‌آيد که کلمه «خير» در سؤالات پرسش‌گر و فرمايشات رسول خدا٦، ناظر به جهت اقتصادي اين اموال است. به ديگر تعبير، پرسش‌گر از صرفه اقتصادي اموال سؤال مي‌کند و رسول خدا٦ به ترتيب چند نمونه را ذکر مي‌کند و البته


[٣١٩]. نک: نحل، ٥ - ٨.

[٣٢٠]. يس، ٧١-٧٣.

[٣٢١]. الکافي، ج٥، ص٢٦٠.