علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٠٧
٣. بالا بردن بهرهوري
نمونه مهم ديگري از رويکرد جهادي در اقتصاد، مجاهدت توليدگران و کارگران بخش توليد در کيفيت بخشيدن به جنس توليد شده از يکسو و بالابردن بهرهوري از سوي ديگر است. اگر از آحاد مردم، انتظار اقبال به جنس داخلي بجا و منطقي است و جهاد اقتصادي به شمار ميرود، دستاندر کاران توليد نيز به شکرانه اين اقبال و به حکم وظيفه جهادي خود، بايد ضمن بالابردن ميزان بهرهوري، جنسي در حد اعلاي کيفيت و کمترين قيمت ارائه کنند. در اين شرايط است که بنيههاي مستحکم اقتصاد بسته خواهد شد.[٢٩١]
٤. پرداخت خمس
ابداع دو حکم زکات و خمس در اسلام، حکم به نوع ديگري از جهاد مالي است که به اجراي عدالت اجتماعي که خود يکي از مؤلفههاي اقتصاد مقاومتي است، کمک خواهد کرد که به دليل جهادي بودن حکم در اين بخش ذکر ميشود.
قرآن کريم ميفرمايد:
Gوَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساکِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ إِنْ کُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَ ما أَنْزَلْنا عَلى عَبْدِنا يَوْمَ الْفُرْقانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ وَ اللَّهُ عَلى کُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌF؛[٢٩٢]
بدانيد هر گونه غنيمتى به دست آوريد، خمس آن براى خدا، و براى پيامبر، و براى ذى القربى و يتيمان و مسکينان و واماندگان در راه [از آنها]ست، اگر به خدا و آنچه بر بنده خود در روز جدايى حق از باطل، روز درگيرى دو گروه [باايمان و بىايمان] (روز جنگ بدر) نازل کرديم، ايمان آوردهايد و خداوند بر هر چيزى تواناست.
از جمله روشهاي قرآن براي ايجاد تعادل اقتصادي در بين امت، ابداع حکم خمس است. در اين روش هم رهبر و رئيس حکومت توانايي اقتصادي پيدا ميکند و هم گروه مشخص ديگري از فقرا و مساکين امت از فقر رهايي پيدا ميکنند.
از امام رضا٧ درباره آيه Gوَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍF سؤال شد؛ ايشان فرمود:
سهم خداوند، به رسول خدا٦ واگذار ميشود، و آنچه از رسول خدا٦ است به امام واگذار ميشود. باز سؤال شد: اگر صنفي از اهل خمس سهم او بيشتر شد و صنفي
[٢٩١]. نک: بيانات مقام معظم رهبري در حرم مطهر رضوي، ١/١/١٣٩٣.
[٢٩٢]. انفال، ٤١.