پيشينه علمى و هنرى ملت‌ها و تمدن‌ها در لابه‌لاى نسخه‌هاى خطى براى آيندگان به وديعه گذارده شده است. نسخه‌هاي خطي به دو دليلِ قدمت و علمي بودن، اهميت دارند. رشته‌هاى مختلف علوم انسانى به‌ويژه حديث، ارتباطي تنگاتنگ با نسخه‌هاي خطي دارند. از سوي ديگر، ايران از نظر نسخه‌هاي خطي، يکي از مهم‌ترين، بلکه اولين کشور جهان است و نسخه‌هاى خطى فهرست ‌نشده بسياري در کتاب‌خانه‌هاى عمومى و خصوصى آن وجود دارد. بنابراين، آشنايي با نسخه‌هاي خطي حديثي و شيوه احياي آن‌ها براي دانشجويان اين عرصه ضرورت دارد. هدف اين تحقيق، تبيين معنا و جايگاه نسخه‌هاي خطي و تأثير آن در حديث است. فايده آن افزون بر شناخت انواع نسخه‌هاي خطي عرصه حديث، ايجاد انگيزه بيشتر در علاقه‌مندان دانش حديث براي تحقيق و احياي اين گنجينه‌هاست. اين پژوهش، مباحث آشنايي با نسخه‌هاي خطي و انواع نسخه‌هاي خطي عرصه حديث را بيان مي‌کند و در تحقيقي ديگر، روش تصحيح متون حديثي خواهد آمد.

واژگان کليدي: نسخه‌هاي حديثي، نسخه‌برداري، نسخه‌هاي کهن، چاپ سنگي، تاريخ و تمدن اسلامي، علوم حديث.

[٧]. مدرس مرکز تخصصي حديث حوزه.

[٨]. مدرس مرکز تخصصي و پژوهشگر پژوهشکده حديث حوزه (abbasmahmoodi١٣٥٨@yahoo.com).