علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٨٠
الميم و الحاءُ و الصَّاد أصلٌ واحد صحيح يدلُّ على تخليصِ شيء و تنقيته ... و مَحّصْتُ الذّهبَ بالنّار خلّصته من الشَّوب؛[١٨٤]
محص يک اصل صحيح است که بر خالص کردن و پاک نمودن
چيزي دلالت
ميکند ... و «محّصت الذهب بالنار»، يعني به وسيله آتش، طلا
را از ناخالصيهاي آن جدا کردم.
تصفيه شدن مؤمن در ماه رمضان
اين نام همانند نام پيشين، به ريختن
گناهان و پاک شدن اشاره دارد؛ اما به نظر
ميرسد تمحيص مرحلهاي بالاتر از طهور است؛ زيرا طهور به معناي
پاک شدن از گناهان بوده و تمحيص به معناي خالص شدن و از بين رفتن
ناخالصيهاست که در طهور تنها
پاک شدن از گناه مطرح بوده و به تغيير انسان در ماه رمضان اشارهاي
ندارد؛ بر خلاف تمحيص که علاوه بر ريخته شدن گناهان انسان، ناخالصيها
او نيز از بين ميرود؛ يعني اگر کسي از فرصتهاي
ماه رمضان به خوبي استفاده کند، از ناخالصيها پيراسته شده و درون
او تغيير مييابد.
٤. ماه شبزندهداري
از ديگر نامهاي ماه مبارک رمضان در کتاب شريف صحيفه سجاديه، ماه قيام و شبزندهداري است. رمضان براي کساني که در ساير ماهها، کمتر توفيق شبزندهداري دارند، فرصتي ويژه به شمار ميرود و مؤمنان در شبهاي آن از تلاوت قرآن، نمازهاي مستحبي، ادعيه وارد شده و حتي سحري خوردن[١٨٥] بهره ميگيرند.
نماز خواندن در شبهاي ماه رمضان
شبزندهداري در بين عبادتها، امتيازي ويژه دارد و در قرآن کريم و روايات، سفارشهاي بسياري به آن شده است. شبزندهداري در ماه مبارک رمضان بهويژه در ده شب پاياني آن و شب قدر، اهميت بيشتري نسبت به ساير ماهها دارد.
قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ الْبَاقِرُ٧: مَنْ أَحْيَا لَيْلَةَ الْقَدْرِ غُفِرَتْ لَهُ ذُنُوبُهُ وَ لَوْ کَانَتْ عَدَدَ نُجُومِ السَّمَاءِ وَ مَثَاقِيلِ الْجِبَالِ وَ مَکَايِيلِ الْبِحَار؛[١٨٦]
[١٨٤]. معجم المقاييس اللغة، ج٥، ص٣٠٠.
[١٨٥]. از اميرالمؤمنين٧ نقل شده که پيامبر اکرم٦ فرمود: خداوند متعال و ملائکه بر استغفار کنندگان و سحري خورندگان درود ميفرستند؛ پس هر يک از شما بايد سحري بخورد، ولو به نوشيدن آبي باشد. (من لا يحضره الفقيه، ج٢، ص١٣٦)
[١٨٦]. فضائل الأشهر الثلاثة، ص١١٨.