علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٢٤
نتيجهگيري
حديث شيعه در قالب نسخههاي خطي
_ که گنجينه فرهنگي، هنري هر آيين و مذهب به شمار
ميرود _ تبلور و انتشار يافته است. در ميان نسخههاي خطي،
بالاترين اعتبار، به نسخه اصل يا مادر تعلق دارد. بنابراين،
آشنايي با اين نسخهها و شناخت معتبرترين آنها، ضرورتي
بديهي است. ايران اسلامي به عنوان مهمترين خاستگاه
نسخههاي عتيق، نه تنها داراي نسخههاي فراوان تحقيق
و تصحيح نشده است، بلکه نسخههاي متعددي دارد که تاکنون فهرست هم
نشده و هيچ اطلاعاتي درباره آنها وجود ندارد. اگرچه در
قرن هفتم دستگاه چاپ به ايران آمد، اما تا دوران صفويه کتابي در
ايران چاپ نشد.
در اين عرصه، کتابهاي چاپ سنگي نيز از اهميتي
ويژه برخوردارند؛ زيرا بسياري از
آنها که در زمان مؤلفان به چاپ رسيدهاند، نسخه خطي ندارند. با توجه به
پيشرفت
علوم و فنون و ضرورت مدرنسازي و همچنين کشف نسخههاي خطي
متعددي که اخيراً از کتب اصلي حديثي شيعه کشف
شده، تحقيق مجدد آنها امروزه بيش از پيش احساس ميشود. همچنين،
نسخههاي کتابهاي کهن در متون بعدي، شروح و حواشى کتابهاى حديثى
و دعا، نسخههاي بدون تاريخ و نسخههاي حديثي ناشناخته،
از جمله موارد نيازمند پژوهش است.