علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٢٢

هسته آن را اين‌جا و آن‌جا بيندازي.[٣٣٨]

٢. ايجاد فرهنگ قناعت و پرهيز دادن از تجمل‌گرايي

قرآن کريم مي‌کوشد نگاه مخاطبان خود را به زندگي دنيايي، نگاهي حقيقت‌مدار و واقع‌گرا کند که در پرتو اين نوع نگرش، از يک‌سو به تجملات، گرايشي افسار گسيخته پيدا نکنند و از سوي ديگر، قناعت‌پيشگي در خلق و خوي آنان نهادينه شود. اگر در جامعه‌اي اين دو ويژگي رشد کند _ يعني مردم، گرايش به تجملات را در خود بخشکانند و قناعت پيشه کنند _ درهايي از رشد اقتصادي به روي آنان گشوده خواهد شد.

Gوَ لَا تُعْجِبْکَ أَمْوالُهُمْ وَ أَوْلادُهُمْ إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُعَذِّبَهُمْ بِها فِي الدُّنْيا وَ تَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَ هُمْ کافِرُونَF؛[٣٣٩]

مبادا اموال و فرزندانشان، مايه شگفتى تو گردد! [اين براى آن‌ها نعمت نيست، بلکه] خدا مى‌خواهد آن‌ها را به اين وسيله در دنيا عذاب کند، و جانشان برآيد، در حالى که کافرند.

عمرو بن هلال از امام محمد باقر٧ نقل مي‌کند که فرمود:

إياک أن تطمح بصرک إلى من هو فوقک، فکفى بما قال الله عز وجل لنبيه٦: Gوَ لَا تُعْجِبْکَ أَمْوالُهُمْ وَ أَوْلادُهُمْF وقال : Gوَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَى‌ مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجاً مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَاF فإن دخلک من ذلک شئ فاذکر عيش رسول الله٦، فإنما کان قوته الشعير وحلواه التمر ووقوده السعف إذا وجده؛[٣٤٠]

مواظب باش چشم تو به بالاتر از خودت نباشد و جمله «ولا تعجبک أموالهم ولا أولادهم» که خداوند به پيامبرش فرمود براي اين مواظبت کافي است و نيز جمله «ولا تمدن عينيک إلى ما متعنا به أزواجا منهم زهرة الحياة الدنيا» پس هرگاه تمايلي نسبت به ماديات در تو به وجود آمد، زندگي رسول خدا٦ را به ياد آور که غذاي او نان جو و شيريني او خرما بود و هيزم او برگ نخل، آن هم اگر مي‌يافت.

نتيجه‌گيري

پس از بررسي آيات قرآن کريم و روايات تفسيري، اثبات شد که کتاب خدا به مباحث


[٣٣٨]. الکافي، ج٤، ص٥٦.

[٣٣٩]. توبه، ٨٥؛ همچنين نک: زخرف، ٣٥؛ تکاثر، ١ - ٢؛ طه، ١٣١.

[٣٤٠]. الکافي،ج ٢، ص١٣٧-١٣٨.