علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١١٤

Gوَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَکاً فَأَنْبَتْنا بِهِ جَنَّاتٍ وَ حَبَّ الْحَصِيدِ * وَ النَّخْلَ باسِقاتٍ لَها طَلْعٌ نَضِيدٌ * رِزْقاً لِلْعِبادF؛[٣١٣]

و از آسمان، آبى پربرکت نازل کرديم، و به وسيله آن باغ‌ها و دانه‌هايى را که درو مى‌کند رويانديم و نخل‌هاى بلندقامت که ميوه‌هاى متراکم دارند. همه اين‌ها براى روزى‌بخشيدن به بندگان است.

نقش کشاورزي در توليد نيازهاي انسان‌ها بر کسي پوشيده نيست.[٣١٤] قرآن شريف در ضمن بيان واقع شدن اين چرخه توليدي در تحت تدبير الهي، به مرزوق بودن بندگان از آن اشاره کرده است.

بعضي از روايات زمان روييدن گياهان و درختان را بر پهنه زمين به زمان هبوط حضرت آدم٧ بر زمين و پذيرفته شدن توبه او منطبق کرده‌اند و اين خود دليلي است بر اين‌که نباتات و اشجار براي فايده و ثمر رساندن به انسان آفريده شده‌اند.

امام باقر٧ فرمود:

خداوند آدم را به زمين هبوط داد، در حالي که آسمان بسته بود و چيزي از آن نمي‌باريد و زمين نيز بسته بود و چيزي از آن نمي‌روييد. پس وقتي خداوند توبه آدم را پذيرفت، به آسمان فرمود ابر بياورد و سپس به ابرها فرمود به نهايت ببارند و به زمين فرمود درخت را بروياند و درخت‌ها ميوه بدهند و رودها پر آب گردند. پس اين بود بسته بودن زمين و آسمان و باز شدن آن‌ها.[٣١٥]

با اين توضيح که رزق و فايده مردم در نباتات آفريده شده است، اهميت تمرکز حکومت‌ها و مردم بر سرمايه‌گذاري در موضوع کشت و زرع و توسعه کشاورزي و در نهايت توليد احتياجات از اين راه مشخص مي‌شود؛ به‌خصوص که امروزه با پيشرفت علم و صنايع مربوطه راه‌هايي براي استفاده از ضايعات توليدات کشاورزي نيز کشف شده است.

٢-٣. ثروتمند قرآني کشاورزان توليدگر

اگرچه بيشتر اقوامي که خداوند متعال در قرآن از آن‌ها سخن گفته است، راه انحراف

[٣١٣]. ق، ٩-١١.

[٣١٤]. در کشور‌هاي در حال توسعه، کشاورزي بخش غالب اقتصاد ملي به شمار مي‌رود و معمولاً از حدود پنجاه تا نود درصد توليد ملي را دربر مي‌گيرد. سهم اشتغال جامعه در اين بخش در جوامع، متغير از پنجاه تا ٩٥ درصد است. (نک: پايگاه خبري _ تحليلي اقتصاد مقاومتي، مقاله «کشاورزي در اقتصاد مقاومتي»)

[٣١٥]. الکافي، ج٨، ص١٢١.