علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٨٩
ايشان باشد.
يکي از درخواستهاي ايشان از خداوند در قالب دعا و مناجات، استدعاي بينيازي در دنياست. ائمه: در دعاهاي خويش رهايي از فقر و نيازمندي به غير خدا را طلب ميکردند؛ چنانکه پيامبر٦ در مناجات خويش به درگاه خدا عرضه ميدارد:
وَاکسُنِي اللّهُمَّ سَرابيلَ السَّعَةِ، وجَلابيبَ
الدَّعَةِ؛ فَإِنّي يا رَبِّ مُنتَظِرٌ لإنعامِکَ
بِحَذفِ المَضيقِ، ولِتَطَوُّلِکَ بِقَطعِ التَّعويقِ، ولِتَفَضُّلِکَ
بِإِزالَةِ التَّقتيرِ، ولِوُصولِ حَبلي بِکَرَمِکَ بِالتَّيسيرِ؛[٢١٠]
خدايا! مرا جامه گشاده روزى و تنپوش رفاه بر تن کن. اى پروردگار! من در انتظارم که به لطف خويش، تنگنايي را بزدايى؛ به بخششت، بازداشتگى [از رفاه] را پايان بخشى؛ به فضلت، تنگدستى را از ميان بردارى و به کرمت، رشته زندگىام را به تنآسانى برسانى.
معصومان: گاهي درخواست افزايش روزي داشتند[٢١١] و در کنار آن از خداوند ميخواستند اين افزايش روزي به گونهاي باشد که سبب انحراف و نافرماني نگردد. در دعايي موسوم به «دعاي جامع»، از امام باقر٧ چنين آمده است:
أَسْأَلُکَ اللَّهُمَّ الرَّفَاهِيَةَ فِي مَعِيشَتِي مَا أَبْقَيْتَنِي مَعِيشَةً أَقْوَى بِهَا عَلَى طَاعَتِکَ وَ أَبْلُغُ بِهَا رِضْوَانَکَ وَ أَصِيرُ بِهَا مِنْکَ إِلَى دَارِ الْحَيَوَانِ غَداً اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي رِزْقاً حَلَالًا يَکْفِينِي وَ لَا تَرْزُقْنِي رِزْقاً يُطْغِينِي؛[٢١٢]
خدايا! از تو مىخواهم تا آنگاه که زندهام مىدارى، زندگانىام را در رفاه دارى، چندان که براى بندگىات نيرو يابم و با آن، به خشنودىات دست يابم و از رهگذر آن، فردا، از جانب تو به سراى زندگانىِ [حقيقى] سير کنم. خدايا! مرا روزى حلالى بخش که کفايتم کند و روزىاى مرا نده که به سرکشى واداردم.
«رفاه» در لغت عرب به معناي «گشايش و آساني در زندگي» است؛[٢١٣] به خلاف زبان فارسي که به معناي «ناز و نعمت و تنآسايي» نيز ميآيد.[٢١٤] اگر رفاهخواهي به مقدار رفع نيازهاي
[٢١٠]. مهج الدعوات و منهج العبادات، ص٢٦١.
[٢١١]. نک: الکافي، ج٢، ص٥٥٠، بَابُ الدُّعَاءِ لِلرِّزْق.
[٢١٢]. تهذيب الأحکام، ج٣، ص٧٦، ح٦.
[٢١٣]. نک: کتاب العين، ج٤، ص٤٦؛ الصحاح، ج٦، ص٢٢٣٢؛ معجم مقاييس اللغة، ج٢، ص٤١٩؛ النهاية في غريب الحديث و الأثر، ج٢، ص٢٤٧؛ لسان العرب، ج١٣، ص٤٩٢.
[٢١٤]. نک: دهخدا، ج٢٦، ص٥٣٣.