علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٧٩

ابن‌منظور، هر پاک کننده‌اي، پاک نيز هست، اما هر پاکي، لزوماً پاک کننده نيست.[١٨١]

پاک شدن در ماه رمضان

در روايات معصومان: هر دو معناي طهور _ پاکي و پاک کنندگي _ درباره ماه مبارک رمضان نقل شده است. امام سجاد٧ هنگام فرا رسيدن هلال ماه مبارک رمضان، در دعايي چنين فرمود:

جَعَلَکَ اللَّهُ هِلَالَ بَرَکَةٍ لَا تَمْحَقُهَا الْأَيَّامُ، وَ طَهَارَةٍ لَا تُدَنِّسُهَا الْآثَام‌؛[١٨٢]

خداوند تو را ماه برکتي قرار دهد که روزها نتوانند برکت آن را ببرند و تو را ماه پاکي‌اي قرار دهد که گناهان نتوانند آن را آلوده کنند.

در اين دعاي شريف، امام٧ به پاک بودن خود ماه مبارک رمضان اشاره فرموده و آن را از خداوند متعال درخواست کرده است؛ اما در احاديث ديگري که از پيامبر اکرم٦ و امامان: نقل شده، ماه مبارک رمضان، ماه پاک کردن انسان از گناهان است. امام باقر٧ در حديثي درباره پاک شدن انسان از گناهان چنين فرمود:

يَا جَابِرُ! مَنْ دَخَلَ عَلَيْهِ شَهْرُ رَمَضَانَ فَصَامَ نَهَارَهُ وَ قَامَ وِرْداً مِنْ لَيْلِهِ وَ حَفِظَ فَرْجَهُ وَ لِسَانَهُ وَ غَضَّ بَصَرَهُ وَ کَفَّ أَذَاهُ خَرَجَ مِنَ الذُّنُوبِ کَيَوْمَ وَلَدَتْهُ أُمُّه... ؛[١٨٣]‌

اي جابر! هرکس ماه رمضان بر او وراد شود و آن را روزه بگيرد و پاسي از شب را
بيدار بماند و شرمگاه و شکمش را از حرام نگه دارد و چشم خود را از نامحرم بپوشاند
و آزارش به مردم نرسد، گناهان او آمرزيده مي‌شود، مانند روزي که از مادر متولد
شده است.

بنابراين طهور، يکي از نام‌هاي ماه رمضان است که به معناي هر چيز پاک و پاک کننده آمده و کسي که در ماه رمضان قرار گيرد و حدود آن را رعايت کند، طهارت يافته و گناهان او آمرزيده مي‌شود.

٣. ماه خالص شدن

از ديگر نام‌هاي ماه مبارک رمضان در کلمات نوراني امام زين‌العابدين٧، «شهر التمحيص» است. ابن‌فارس در معناي لغوي تمحيص مي‌نويسد:

[١٨١]. همان.

[١٨٢]. الأمالي (للطوسي)، ص٤٩٦.

[١٨٣]. من لا يحضره الفقيه، ج‌٢، ص٩٨.